Những hình ảnh người cao tuổi tập dưỡng sinh, thanh niên chạy bộ, trẻ em học bơi hay các gia đình cùng tham gia hoạt động ngoài trời đang dần trở nên quen thuộc. Đây là những biểu hiện cụ thể của quá trình chuyển biến từ tư duy phát triển phong trào sang xây dựng văn hóa vận động trong cộng đồng.
Từ chăm sóc sức khỏe sang chủ động rèn luyện
Tỷ lệ người dân luyện tập thể dục thể thao thường xuyên tăng hàng năm, năm 2020 đạt 34,4% đến năm 2024 đạt 37,8% dân số cả nước và năm 2025 đạt mốc kỷ lục 38,2%; Tỷ lệ gia đình luyện tập thể thao năm 2020 đạt 25,8% đến năm 2024 đạt 28,5% tổng số hộ gia đình cả nước và năm 2025 đạt đạt 28,8%..
Những kết quả trên cho thấy phong trào TDTT quần chúng đã có bước phát triển tích cực. Tuy nhiên, khoảng cách giữa các vùng miền vẫn còn khá lớn khi ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỷ lệ người dân luyện tập TDTT thường xuyên còn ở mức thấp năm 2020 chỉ đạt khoảng 13,24% đến năm 2024 chỉ đạt khoảng đạt 16,18% dân số; Tỷ lệ gia đình luyện tập thể thao năm 2020 chỉ đạt khoảng 9,8% đến năm 2024 đạt khoảng 12,2% (Theo Chỉ thị 345/CT-BVHTTDL).
Nhiều môn thể thao hiện đại đã được các trường đưa vào chương trình học
Các chỉ tiêu về tỷ lệ người tập luyện vì vậy không chỉ phản ánh sự phát triển của ngành TDTT mà còn gắn với chất lượng cuộc sống, khả năng phòng bệnh và sức khỏe của cộng đồng. Việc tiếp tục nâng cao tỷ lệ người dân tập luyện thường xuyên là yêu cầu đặt ra trong quá trình xây dựng một xã hội khỏe mạnh.
Theo Tiến sỹ, bác sỹ Nguyễn Mạnh Thắng- Chủ tịch Hội Y học thể thao Việt Nam, các chủ trương về TDTT và chăm sóc sức khỏe thể hiện sự chuyển biến trong tư duy phát triển, từ cách tiếp cận chủ yếu dựa vào bệnh viện, thuốc men và điều trị sang chủ động phòng bệnh, rèn luyện thân thể, nâng cao năng lực vận động và chăm sóc sức khỏe liên tục trong suốt vòng đời.
Từ góc độ này, TDTT không còn chỉ là một hoạt động phong trào hay lĩnh vực thành tích cao mà trở thành một bộ phận của chính sách y tế, giáo dục và phát triển nguồn nhân lực.
Định hướng mỗi người dân lựa chọn cho mình một môn thể thao để tập luyện thường xuyên vì vậy có ý nghĩa trong việc thúc đẩy chuyển biến từ nhận thức sang hành động. Khi mỗi cá nhân chủ động lựa chọn hình thức vận động phù hợp và duy trì tập luyện, hoạt động TDTT sẽ từng bước được gắn kết chặt chẽ hơn với quá trình chăm sóc sức khỏe.
Một xã hội khỏe mạnh cần bảo đảm trẻ em được phát triển toàn diện, người trưởng thành có đủ sức khỏe để học tập, lao động, sáng tạo, còn người cao tuổi duy trì khả năng tự lập và chất lượng cuộc sống. Từ đó, mục tiêu của các chủ trương phát triển TDTT không đơn thuần là nâng tỷ lệ người tập luyện hay tăng số lượng huy chương quốc tế. Xa hơn, đó là tạo dựng một xã hội khỏe mạnh, trong đó mỗi người dân có điều kiện duy trì hoạt động thể chất trong suốt cuộc đời. Đây cũng là cơ sở để việc mỗi người dân lựa chọn một môn thể thao phù hợp để tập luyện thường xuyên trở thành một nội dung gắn với đời sống xã hội. Khi thói quen vận động được hình thành từ mỗi cá nhân và gia đình, phong trào TDTT sẽ có điều kiện phát triển bền vững hơn.
Hoạt động thể thao thu hút đông đảo người dân tham gia
Kết luận số 70-KL/TW yêu cầu lồng ghép mục tiêu phát triển TDTT vào chiến lược phát triển kinh tế - xã hội; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, y học thể thao và xây dựng hệ thống chỉ số đánh giá thể lực người Việt Nam.
Trong khi đó, Quyết định số 1189/QĐ-TTg cụ thể hóa các định hướng bằng những mục tiêu đến năm 2030, trong đó trên 45% dân số sẽ tập luyện TDTT thường xuyên; trên 90% học sinh, sinh viên và chiến sỹ lực lượng vũ trang đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể; 100% tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có đủ ba công trình thể thao cơ bản và 100% đơn vị hành chính cấp xã có thiết chế văn hóa, thể thao đáp ứng tiêu chuẩn.
Các mục tiêu này cho thấy phát triển TDTT ngày càng được đặt trong mối quan hệ với chất lượng nguồn nhân lực, chăm sóc sức khỏe ban đầu và khả năng thích ứng của xã hội trước những thách thức về già hóa dân số và gia tăng các bệnh không lây nhiễm. Qua đó, TDTT từng bước được xác định là một trong những giải pháp góp phần xây dựng nền tảng sức khỏe cho người dân và nâng cao chất lượng phát triển con người.
Bài, ảnh: HY