Tổng đài Quốc gia 117 được hình thành trên cơ sở tiếp nhận và nâng cấp toàn diện Đường dây nóng 18001768 do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam vận hành. Tổng đài do Bộ VHTTDL chủ trì xây dựng theo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 và Nghị định số 76/2023/NĐ-CP, với sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương và sự hỗ trợ kỹ thuật, tài chính của UNFPA.
Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy phát biểu tại buổi lễ
Sau khi chính thức vận hành, Tổng đài 117 sẽ hoạt động 24/7 theo nguyên tắc lấy người bị bạo lực làm trung tâm, an toàn của họ được đặt lên trước. Mọi cuộc gọi, tin nhắn đến 117 đều được các tổng đài viên tiếp nhận và đánh giá rủi ro an toàn ngay lập tức. Tùy vào mức độ nghiêm trọng, vụ việc sẽ được kết nối nhanh chóng đến các cơ sở y tế, Ngôi nhà Ánh Dương, Trung tâm Trợ giúp pháp lý hoặc yêu cầu Công an, chính quyền cấp xã can thiệp khẩn cấp. Sau khi chuyển gửi, tổng đài tiếp tục theo dõi kết quả hỗ trợ. Đặc biệt, các trường hợp liên quan đến trẻ em, phụ nữ mang thai, người khuyết tật và người cao tuổi luôn được ưu tiên xử lý hàng đầu.
Phát biểu tại Lễ công bố, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh: Việc đưa Tổng đài 117 vào hoạt động thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc đưa Luật phòng, chống bạo lực gia đình vào cuộc sống. Công nghệ là điều kiện cần, nhưng con người, quy trình nghiệp vụ 5 bước và sự phối hợp liên ngành mới là yếu tố quyết định. Sự kết nối thông suốt giữa Tổng đài với lực lượng Công an, UBND cấp xã và các cơ sở trợ giúp sẽ bảo đảm mọi thông tin tố giác đều được xử lý kịp thời, đúng pháp luật.
Cũng theo Thứ trưởng, trong giai đoạn tới, Bộ VHTTDL sẽ phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương, các cơ sở cung cấp dịch vụ, và UNFPA để tiếp tục củng cố chất lượng dịch vụ, cơ chế phối hợp liên ngành và nguồn lực cho tổng đài. UNFPA sẽ tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật, nâng cao năng lực của Tổng đài trong việc nhận diện và ứng phó với các hình thức bạo lực mới, đặc biệt là bạo lực trên cơ sở giới có sử dụng công nghệ, đồng thời chú ý tới nhu cầu của những người gặp nhiều rào cản khi tiếp cận dịch vụ, trong đó có cả người khuyết tật và người yếu thế…Để người gọi đến 117 phải kết nối được với dịch vụ xã hội, y tế, công an, tư pháp và các dịch vụ chuyên biệt tại địa phương, Tổng đài cũng sẽ được lồng ghép vào các Chính sách, Kế hoạch liên quan để dịch vụ được duy trì.
Đại diện Hội Nông dân Việt Nam, ông Nguyễn Xuân Định- Phó Chủ tịch Hội cho rằng: từ thực tiễn gần 5 năm vận hành đường dây nóng 18001768, chúng tôi đúc rút ra 4 bài học cốt lõi để Tổng đài 117 kế thừa và phát huy đó là: Quy trình nghiệp vụ chuẩn hóa, lấy an toàn của người bị bạo lực làm trung tâm; phát huy hiệu quả mạng lưới ở cơ sở; bảo đảm năng lực chuyên môn của đội ngũ vận hành; cơ chế phối hợp liên ngành nhanh, chặt chẽ. Hội Nông dân Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành, phát huy vai trò của tổ chức Hội ở cơ sở trong phát hiện, kết nối và hỗ trợ người bị bạo lực kịp thời, hiệu quả.
Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy cùng đại diện các đơn vị bấm nút kích hoạt số Tổng đài
Trong khi đó, Trưởng Đại diện UNFPA, Matt Jackson khẳng định: “Với một người đang phải đối mặt với bạo lực, một cuộc gọi có thể là bước đầu tiên để tìm đến sự an toàn, được bảo vệ và nhận được sự hỗ trợ cần thiết. UNFPA cam kết tiếp tục đồng hành để Tổng đài 117 trở thành một dịch vụ tin cậy, kịp thời và kết nối hiệu quả với các dịch vụ hỗ trợ”.
Buổi lễ kết thúc với việc đại diện Ba bên đã cùng bấm nút chính thức kích hoạt số Tổng đài quốc gia 117, kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội lớn hơn để những người bị bạo lực gia đình có thể dễ dàng tiếp cận, tìm sự hỗ trợ khi cần thiết.
Toàn cảnh buổi lễ
Theo Điều tra quốc gia về bạo lực đối với phụ nữ ở Việt Nam năm 2019, gần 63% phụ nữ từng kết hôn trong độ tuổi từ 15 đến 64 đã từng chịu ít nhất một hình thức bạo lực do chồng hoặc bạn tình gây ra trong đời. Tuy nhiên, 90,4% người từng trải qua bạo lực không tìm đến các dịch vụ chính thức hay cơ quan chức năng, và một nửa trong số họ chưa từng kể với bất kỳ ai.
Năm 2021, khi giãn cách xã hội do COVID-19 khiến nhiều người bị bạo lực phải ở cùng người gây bạo lực trong không gian khép kín và các dịch vụ hỗ trợ trực tiếp bị gián đoạn, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã thiết lập Đường dây nóng miễn phí 18001768 với sự hỗ trợ của UNFPA và Chính phủ Nhật Bản. Trong giai đoạn 2022-2026, sự hỗ trợ của Chính phủ Australia thông qua Chương trình chung về “Xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em” do các cơ quan UNFPA, UN Women và UNICEF đồng thực hiện đã góp phần duy trì và tăng cường các dịch vụ của 18001768 hỗ trợ cho phụ nữ và trẻ em gái bị bạo lực.
Trong gần 5 năm hoạt động, Đường dây nóng 18001768 đã tiếp nhận gần 22.000 cuộc gọi và tư vấn, hỗ trợ tích hợp cho hơn 3.700 phụ nữ và trẻ em gái bị bạo lực gia đình và bạo lực trên cơ sở giới. Những kinh nghiệm từ Đường dây nóng 18001768 là cơ sở thực tiễn quan trọng để Bộ VHTTDL đề xuất luật hóa quy định về Tổng đài điện thoại quốc gia trong Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022, đồng thời tiếp tục được kế thừa trong quá trình xây dựng và vận hành Tổng đài 117.
Phương Mai, ảnh: TD