Thể thao quần chúng – nền tảng cốt lõi
Phong trào thể thao quần chúng trên địa bàn tỉnh những năm gần đây đã thu hút đông đảo người dân tham gia, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần và tăng cường khối đoàn kết trong cộng đồng. Theo từng độ tuổi, sở thích, mỗi người dân đều lựa chọn cho mình môn thể thao phù hợp để rèn luyện. Nếu như những người cao tuổi và trung niên thường chọn môn thể dục dưỡng sinh, đi bộ, Bóng chuyền hơi thì những người trẻ lại chọn Bóng đá, Đạp xe, Cầu lông, Aerobic, Gym, Leo núi, Pickleball.
.jpg)
Các môn thể thao dân tộc được đẩy mạnh tổ chức...
Để thúc đẩy các hoạt động TDTT quần chúng, cơ sở vật chất, nhất là thiết chế văn hóa thể thao ở cơ sở trên địa bàn tỉnh được đầu tư, nâng cấp. Nhiều công trình TDTT từ tỉnh đến xã được đầu tư xây mới, đáp ứng nhu cầu luyện tập của người dân. Hiện nay, toàn tỉnh có 147 nhà tập luyện TDTT; 19 sân Quần vợt; 26 sân Bóng đá mini thảm cỏ nhân tạo; 6 sân vận động cấp huyện, thành phố. Toàn tỉnh hiện có 149.381 người tập luyện thể thao thường xuyên (chiếm 30,2% dân số); 19.238 gia đình thể thao (chiếm 18,3% số gia đình toàn tỉnh); 426 CLB và điểm tập luyện TDTT.
Cùng với đó, việc duy trì tổ chức các giải thi đấu thể thao được thực hiện thường xuyên, liên tục, tạo thành phong trào thi đau sôi nổi trong nhân dân. Chỉ tính riêng trong năm 2025, Sở VHTTDL đã tham mưu tổ chức khoảng 20 giải thi đấu thể thao cấp tỉnh; tổ chức gần 1.150 giải thi đấu, giao lưu thể thao phong trào nhằm chào mừng các ngày hội, kỷ niệm các ngày lễ, sự kiện chính trị của địa phương và ngày kỷ niệm của các ngành, cơ quan, đơn vị. Trong đó, phải kể đến đó là tổ chức thành công Lễ phát động Cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại” Ngày chạy Olympic Vì sức khỏe toàn dân năm 2025". Đây là sự kiện thể thao có quy mô lớn với sự tham gia của 3.000 người đến từ các cơ quan, đơn vị, khu dân cư trường học trên địa bàn.
Sở cũng đã ký kết với 17 sở, ngành trong toàn tỉnh để tổ chức các hoạt động TDTT quần chúng. Đặc biệt, Sở VHTTDL tham mưu tổ chức giải cấp tỉnh mở rộng dựa trên lợi thế riêng có của Lai Châu như: Giải vô địch Dù lượn đường trường PuTaLeng mở rộng, Giải Leo núi chinh phục đỉnh đỗ quyên năm 2025 và tiếp tục tổ chức giải Marathon Lai Châu năm 2025. Đây là những hoạt động thể thao quần chúng có thể gắn với quảng bá cảnh quan thiên nhiên cũng như tiềm năng, lợi thế về du lịch của tỉnh, giới thiệu giá trị văn hóa truyền thống, tinh thần mến khách của người dân Lai Châu đến với vận động viên, du khách.
Cùng với đó, hoạt động xã hội hóa trong lĩnh vực TDTT cũng được quan tâm triển khai thực hiện, nhận được sự hỗ trợ, tài trợ của các doanh nghiệp, mạnh thường quân bằng tiền thưởng, hiện vật tại một số giải thi đấu do tỉnh tổ chức và kinh phí tham gia một số giải thi đấu khu vực và toàn quốc tại tỉnh.
Từ phong trào thể thao quần chúng đã phát hiện bồi dưỡng nhiều vận động viên có năng khiếu, năng lực tham gia các giải khu vực, trong và ngoài tỉnh. Sự lan tỏa mạnh mẽ của phong trào thể thao quần chúng đã tạo sự gắn kết cộng đồng hướng đến mục tiêu rèn luyện thể thao, thực hiện hiệu quả nếp sống mới.
Theo đánh giá của Phó Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Lai Châu Trần Văn Công: Những kết quả có được trong phát triển phong trào TDTT, từ thể thao quần chúng nói chung, đến thể thao dân tộc nói riêng đã cho thấy sự thành công trong công tác phối hợp giữa các đơn vị trong tỉnh. Thông qua các giải đấu, đã khơi gợi tình đoàn kết của bà con nhân dân các dân tộc trong tỉnh, gìn giữ, phát huy được những giá trị truyền thống đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ người dân Lai Châu…
Cũng theo Phó Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Lai Châu Trần Văn Công: năm 2026, Sở sẽ phối hợp với các cơ quan, ban, ngành trong tỉnh tổ chức 21 giải thi đấu, hội thi thể thao cấp tỉnh. Đăng cai tổ chức 4 giải thi đấu thể thao khu vực và toàn quốc tại tỉnh như: Giải vô địch các CLB Đẩy gậy quốc gia lần thứ III năm 2026; Giải vô địch các CLB Kéo co quốc gia lần thứ III năm 2026; Giải Cầu lông, Bóng bàn gia đình quốc gia năm 2026; Giải vô địch Taewondo các CLB quốc gia 2026.
Tiếp tục tổ chức các môn thể thao mang bản sắc văn hóa địa phương
Trong xu thế phát triển chung của Thể thao Việt Nam, đặc biệt là việc triển khai thực hiện Kết luận 70-KL/TW về phát triển công tác TDTT trong giai đoạn mới và Chiến lược phát triển TDTT Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, công tác phát triển TDTT trên địa bàn tỉnh đặt ra nhiều thách thức và cơ hội mới. Trong đó, phát triển TDTT quần chúng, thể thao dân tộc vẫn được xác định là nền tảng cốt lõi của Thể thao Lai Châu.
Hiện nay, điều kiện kinh tế xã hội của Lai Châu đã, đang từng bước phát triển và công tác TDTT cũng không nằm ngoài xu thế đó. Giữa nhịp sống hiện đại, các môn thể thao truyền thống như: Tung còn, Đẩy gậy, Bắn nỏ, Tù lu, Đi cà kheo vẫn được đồng bào vùng cao Lai Châu gìn giữ qua nhiều thế hệ. Nó không chỉ đơn thuần là những trò chơi vận động dân gian mà hơn hết, đó chính là hồn cốt, kết tinh văn hóa của đồng bào dân tộc nơi đây. Chính vì lẽ đó, Lai châu luôn coi trọng việc bảo tồn những môn thể thao dân tộc, trò chơi dân gian như một cách gắn kết người dân, là cầu nối văn hóa, giữ gìn bản sắc truyền thống của đồng bào.

... giúp thể thao Lai Châu phát huy được sức mạnh nội tại, giúp bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống tốt đẹp của bà con các dân tộc nơi đây
Hiện nay, tới các bản làng vùng cao mỗi dịp Xuân về hay trong những ngày hội của bản, không khó để bắt gặp hình ảnh những người dân đủ mọi lứa tuổi, giới tính thuộc nhiều dân tộc như: Mông, Thái, Dao, Lự say mê tham gia các hoạt động thi đấu thể thao truyền thống. Âm thanh rộn rã của tiếng reo hò cổ vũ, không khí sôi nổi của những cuộc tranh tài và tiếng cười giòn tan của bà con đã tạo nên một bức tranh văn hóa sống động, nơi truyền thống và hiện đại hòa quyện một cách tự nhiên.
Nhận thức rõ vai trò quan trọng của thể thao dân tộc trong đời sống tinh thần, tỉnh Lai Châu đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị các môn thể thao truyền thống. Ông Trần Văn Công - Phó Giám đốc Sở VHTTDL Lai Châu cho biết: Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết về bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc, gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030. Theo đó, ngành VHTTDL được giao tham mưu triển khai các hoạt động bảo tồn và phát huy bản sắc dân tộc thông qua các môn thể thao truyền thống. Đây là một cách để người dân nhận thức rõ rằng hội nhập là cần thiết, nhưng việc gìn giữ những giá trị văn hóa cốt lõi của dân tộc vẫn luôn là nhiệm vụ quan trọng.
Minh Phương, ảnh: LC