Theo thống kê của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB và XH), toàn tỉnh có trên 481.500 trẻ em, chiếm 26% dân số. Để đảm bảo an toàn cho trẻ em, nhằm giảm thiểu, hạn chế tối đa tình trạng trẻ em bị tai nạn thương tích (TNTT), đặc biệt là tử vong do đuối nước, Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành, các địa phương thực hiện Chỉ thị số 23/CT-TTg ngày 26-5-2020 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường các giải pháp bảo đảm thực hiện quyền trẻ em và bảo vệ trẻ em, đặc biệt chú trọng công tác phòng ngừa TNTT cho trẻ em, trong đó có phòng, chống đuối nước (PCĐN) cho trẻ em.
Sở LĐ-TB và XH đã phối hợp với các cơ quan hữu quan tham mưu UBND tỉnh ban hành các Kế hoạch số 95/KH-UBND ngày 15-7-2022 về việc triển khai chương trình bơi an toàn, PCĐN trẻ em tỉnh Nam Định giai đoạn 2022-2030 và nhiều công văn chỉ đạo về công tác phòng, chống TNTT, tai nạn đuối nước trẻ em. Các ngành, các địa phương đã đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức, gia đình và cho chính trẻ em về nguy cơ, tình huống có thể xảy ra và cách PCĐN; tuyên truyền, vận động gia đình thường xuyên quan tâm, giám sát trẻ em, chủ động đưa trẻ đi học bơi và các kỹ năng an toàn trong môi trường nước. Cung cấp thông tin kịp thời, cảnh báo những địa điểm, khu vực có nguy cơ dễ xảy ra tai nạn đuối nước; phổ biến cho người dân và trẻ em các kiến thức cơ bản về đuối nước, các nguy cơ gây đuối nước trẻ em, cách phòng tránh và sơ cứu đúng cách để phòng tránh.
Trong năm 2021-2022, tỉnh đã tổ chức 36 lớp dạy bơi an toàn PCĐN cho 720 trẻ em; tổ chức 18 lớp tập huấn nâng cao nhận thức về PCĐN trẻ em cho 900 người là người giám hộ/phụ huynh, giáo viên mầm non, cán bộ xã, các gia đình có trẻ em dưới 15 tuổi. Triển khai 40 buổi truyền thông, phát 154 lần thông điệp tuyên truyền về PCĐN trên các phương tiện truyền thanh, truyền hình các cấp. Đồng thời, triển khai thực hiện mô hình “Ngôi nhà an toàn phòng, chống TNTT và PCĐN trẻ em” tại 2 xã Nghĩa Phú, Nghĩa Hải (Nghĩa Hưng); tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng cho Ban điều hành bảo vệ chăm sóc trẻ em và cộng tác viên của 2 xã này; tổ chức cho 1.200 hộ gia đình ký cam kết đảm bảo ngôi nhà an toàn phòng, chống TNTT cho trẻ em. UBND các huyện, thành phố tăng cường chỉ đạo công tác PCĐN trẻ em; đặc biệt, công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức được thực hiện thường xuyên trên hệ thống loa, đài phát thanh huyện, xã để lan tỏa đến đông đảo người dân.
Nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh đã triển khai nhiều cách làm hay, sáng tạo để thu hút đông đảo các em học sinh tham gia tập bơi cũng như học các kỹ năng để vừa phòng chống đuối nước, vừa rèn luyện sức khỏe, nâng cao thể lực, tầm vóc. Điển hình như thành phố Nam Định, từ 6/2022, thành phố Nam Định đã tổ chức nhiều mô hình dạy bơi.
Ngoài dạy các kỹ năng bơi cơ bản cho học sinh, các giáo viên còn dạy các em đã biết bơi các kỹ năng bơi nâng cao như: bơi bướm, bơi ngửa, bơi ếch, bơi trườn sấp (bơi tự do, bơi sải), bơi lượn sóng… Một khóa học bơi được các thầy hướng dẫn tận tâm, từ các kỹ thuật cơ bản, như: động tác đạp chân, thở dưới nước, thả nổi người trên mặt nước cho đến các kiểu bơi. Trong thời gian giảng dạy, ngoài truyền đạt, hướng dẫn thực hành kỹ thuật bơi, học sinh còn được trang bị các kiến thức, kỹ năng về phòng chống đuối nước; một số tình huống dễ gây đuối nước cụ thể; các hoạt động sơ, cấp cứu khi có người bị đuối nước…
Nam Định triển khai nhiều chương trình, giải pháp về công tác phòng, chống TNTT, tai nạn đuối nước trẻ em
Đặc biệt thành phố Nam đã triển khai thành lập nhiều CLB bơi lội với nguồn kinh phí đều từ nguồn kinh phí xã hội hóa cùng sự đóng góp hỗ trợ từ các phụ huynh học sinh để mua sắm các trang thiết bị phục vụ nhu cầu sinh hoạt CLB. Nhờ vậy, phong trào bơi lội ở thành phố Nam Định phát triển mạnh. Với mô hình xã hội hóa, CLB còn hỗ trợ các em đam mê môn bơi nhưng khó khăn về tài chính vẫn được học. Cũng thông qua các CLB này, nhiều VĐV xuất sắc đã được tuyển chọn tham gia các giải bơi cấp thành phố, cấp tỉnh.
Cùng với đó hưởng ứng cuộc phát động toàn dân tập luyện môn bơi, phòng chống đuối nước, Trung tâm VHTTTT thành phố đã phối hợp với Phòng GD&ĐT thành phố triển khai chương trình phổ cập bơi cho hơn 1.000 học sinh 6 trường tiểu học, THCS trên địa bàn thành phố; qua đó phát triển phong trào dạy và học bơi lứa tuổi học đường, góp phần giảm tai nạn đuối nước, để trẻ em có một kỳ nghỉ hè an toàn, bổ ích, lý thú.
Ông Đinh Viết Cường, Phó Giám đốc Trung tâm VHTTTT thành phố Nam Định cho biết: Trung tâm đã xây dựng kế hoạch tổ chức 20 lớp dạy năng khiếu; trong đó riêng môn bơi có tỷ lệ học sinh đăng ký học cao. Hè năm nay, Trung tâm tổ chức hơn 10 lớp dạy bơi dành cho các em lứa tuổi thiếu niên, nhi đồng, gồm các lớp bơi đại trà, phổ cập bơi và bơi tự chọn. Trong đó, bơi tự chọn có 5 em/lớp, mỗi khóa học từ 15-17 buổi; bơi đại trà, phổ cập bơi có từ 30-50 em/lớp, mỗi khóa học 10 buổi đối với học sinh THCS, 15 buổi đối với học sinh tiểu học. Đến thời điểm hiện tại, Trung tâm đã tiếp nhận hơn 200 em học bơi. Các em được đăng ký học từ 3-7 ngày/tuần. Mục tiêu đặt ra tại mỗi lớp dạy bơi là 100% người học phải biết bơi.
Mặc dù có sự vào cuộc tích cực của các ngành, địa phương tuy nhiên tình trạng trẻ em đuối nước trên địa bàn tỉnh thời gian qua vẫn diễn biến phức tạp. Trung bình mỗi năm trên địa bàn tỉnh có từ 20 đến 25 trẻ em bị tử vong do đuối nước, xảy ra nhiều vào mùa hè. Năm 2022, toàn tỉnh có 34 trẻ em tử vong do đuối nước. 5 tháng đầu năm 2023, toàn tỉnh xảy ra 8 vụ đuối nước trẻ em.
Trước thực trạng đó ngày 29-5-2023, UBND tỉnh ban hành Công văn 286 về tăng cường chỉ đạo, thực hiện công tác phòng, chống TNTT, PCĐN trẻ em. Theo đó, yêu cầu các Sở, ban, ngành, đoàn thể của tỉnh phối hợp chặt chẽ trong việc chỉ đạo, triển khai công tác phòng, chống TNTT, đuối nước trẻ em. Tăng cường kiểm tra, thanh tra việc thực hiện phòng, chống TNTT trẻ em; đặc biệt Kế hoạch số 115/KH-UBND của UBND tỉnh về phòng, chống TNTT trẻ em tỉnh Nam Định giai đoạn 2021-2030. Phấn đấu giảm tỷ suất trẻ em bị TNTT xuống 150/100 nghìn trẻ em vào năm 2025 và 130/100 nghìn trẻ em vào năm 2030.
Trong dịp nghỉ hè và những tháng năm cuối năm 2023, các Sở, ngành, UBND các huyện, thành phố tổ chức các hoạt động cải tạo môi trường, loại trừ các nguy cơ gây TNTT, đuối nước trẻ em tại mỗi gia đình và cộng đồng như: Cắm biển báo vùng nước nguy hiểm; làm rào quanh ao, hố nước, rãnh nước xung quanh nhà hoặc nơi công cộng; làm các hàng rào, cửa chắn, cổng ngăn cách khu vực trẻ em chơi ở những nơi có nguy cơ gây đuối nước.
Tổ chức đa dạng các hoạt động vui chơi, sinh hoạt tập thể trong dịp hè, các lớp dạy bơi và kỹ năng an toàn trong môi trường nước cho trẻ; chuẩn bị các phương tiện cứu hộ, cấp cứu nhằm giảm thiệt hại tới mức thấp nhất do đuối nước gây ra. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát các quy định an toàn giao thông đường thủy, trường học an toàn, cộng đồng an toàn cho trẻ em, đảm bảo cho trẻ em có môi trường sống an toàn, lành mạnh và thân thiện trên địa bàn; xử lý nghiêm những đơn vị, cá nhân thiếu trách nhiệm trong công tác PCĐN trẻ em.
Bài, ảnh: Thanh Minh