Để hướng tới phát triển mạnh mẽ môn thể thao này, hiện các nhà quản lý đang nỗ lực tìm lời giải bài toán kinh phí, đào tạo, thúc đẩy phát triển bộ môn thể thao mang đậm tính nghệ thuật này được nhân rộng hơn tại nhiều địa phương, ngành trên cả nước cùng quan tâm đầu tư, phát triển nhằm bổ sung lực lượng đỉnh cao cho đội tuyển quốc gia.
Khó khăn để phát triển đúng với tiềm năng
Khác với thể dục dụng cụ, TDNT có nội dung trình diễn tay không và trình diễn với 5 loại dụng cụ gồm dây, vòng, bóng, chùy và lụa. Tùy theo từng độ tuổi mà VĐV tập luyện với các dụng cụ khác nhau. Theo đánh giá của giới chuyên môn, đối với VĐV TDNT tố chất là quan trọng nhất, bên cạnh đó là ý thức, sự kiên trì và nỗ lực tập luyện để có thể đạt được những thành tích cao.
Tuy nhiên, để có được một VĐV đỉnh cao tài năng thì cần phải có quá trình đào tạo lâu dài, kiên trì. Hơn nữa cần phải có sự đầu tư kinh phí đưa VĐV tập huấn, thi đấu ở các giải đấu quốc tế mới giúp VĐV có cơ hội phát triển, nâng cao trình độ chuyên môn. Do ở trong nước có quá ít giải đấu thành tích cao cấp quốc gia được tổ chức/năm, chính vì vậy nhiều địa phương đã không mấy mặn mà để lựa chọn bộ môn TDNT đầu tư trọng điểm, hay đưa vào kế hoạch phát triển thể thao thành tích cao của địa phương, đơn vị mình.
HLV Nguyễn Thu Hà trong niềm vui chiến thắng cùng các VĐV (Ảnh: N.H)
Minh chứng là trong nhiều năm tổ chức giải quốc gia thì cũng chỉ có 3 – 4 đơn vị tham dự với hơn 30 VĐV. Gần đây nhất là giải vô địch trẻ và các nhóm tuổi TDNT quốc gia năm 2023 diễn ra hồi cuối tháng 11 vừa qua, số đoàn tham dự giải chỉ dừng ở con số 4, trong đó riêng thành phố Hồ Chí Minh có 2 đội (I và II), Hà Nội cùng Bình Dương. . Thực tế cho thấy, bộ môn này đang rất thiếu từ nguồn nhân lực lẫn sự đầu tư chiều sâu, cơ sở vật chất...
Phụ trách môn thể dục, Cục TDTT Bùi Trung Thiện cho hay: với tố chất thể hình nhỏ bé, dẻo dai, Việt Nam được đánh giá là có tiềm năng phát triển môn TDNT. Nhưng trên thực tế, để phát triển bộ môn này ở nước ta theo hướng chuyên nghiệp còn nhiều khó khăn. Do đặc thù, cần sự đầu tư trong quãng thời gian dài mới có được 1 VĐV đỉnh cao. Thêm vào đó, chi phí cho bộ môn này khá tốn kém, thiếu nguồn HLV có trình độ cao. Hiện nay tại Việt Nam chỉ có 2 HLV đạt trình độ quốc tế như Phùng Lê Thi, Nguyễn Thu Hà Vì vậy, môn TDNT gần như chỉ phát triển ở những thành phố lớn, khiến các địa phương không mấy mặn mà trong việc đầu tư.
Nói về công tác đào tạo và phát triển bộ môn thể thao này, HLV trưởng đội tuyển TDNT Việt Nam Nguyễn Thu Hà cho biết: để đào tạo được 1 VĐV tham gia thi đấu cần mất ít nhất 4 năm và thường đào tạo từ lúc VĐV còn rất nhỏ, muộn nhất cũng chỉ trong khoảng 6-7 tuổi. Trong thời gian đào tạo sẽ có những khó khăn, yêu cầu cao về kỹ thuật cũng như thể hình. Cho nên có nhiều VĐV khó kiên trì theo được và chuyển sang hướng khác khiến các HLV phải đi tuyển quân, đào tạo lại từ đầu. Điều này là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến nguồn lực lượng VĐV cho đội tuyển quốc gia trong nhiều năm qua gặp nhiều khó khăn và hạn chế.
Cần được đầu tư bài bản cho sự phát triển mang tính dài hạn
Vài năm trở lại đây, số lượng VĐV tham dự giải vô địch quốc gia đã có sự tăng trưởng, chất lượng VĐV cũng được nâng lên rõ rệt. Tuy nhiên, trên thực tế các VĐV của đội tuyển quốc gia nói chung vẫn chỉ có thể đạt thành tích ở khu vực Đông Nam Á. Muốn vươn ra châu lục và thế giới, cần có sự đầu tư bài bản ở cả hệ phong trào và đỉnh cao.
Nói về định hướng, phát triển bộ môn TDNT trong tương lai, Chủ tịch Hội đồng Nghệ thuật (Liên đoàn Thể dục Việt Nam) Nguyễn Thị Lý cho biết:, Liên đoàn Thể dục Việt Nam đang tập trung đẩy mạnh công tác đào tạo huấn luyện, trọng tài môn TDNT. Thời gian qua, phía Liên đoàn đã mời các chuyên gia từ Liên đoàn Thể dục thế giới về Việt Nam thực hiện công tác đào tạo nhằm nâng cao chất lượng HLV, trọng tài của Việt Nam. Bên cạnh đó, triển khai kế hoạch mở rộng các giải đấu mang tính chất phong trào ở các tỉnh. Thông qua những giải đấu này, giới chuyên môn sẽ có thêm cơ hội kiểm tra, tuyển chọn lực lượng VĐV trẻ, chuẩn bị lứa kế cận cho đội tuyển quốc gia.
Trong khi đó, HLV trưởng đội tuyển TDNT Việt Nam Nguyễn Thu Hà cho hay, nhiều năm nay BHL đội tuyển TDNT Việt Nam vẫn đặt niềm tin vào những gương mặt VĐV chủ lực như: Nguyễn Hà My, Ngô Hải Yến, Nguyễn Hồng Nhung, Nguyễn Trúc Phương… Lứa VĐV này hoàn toàn đủ sức tranh chấp huy chương ở đấu trường Đông Nam Á nhưng nếu không có sự chuẩn bị lứa VĐV kế cận ngay từ bây giờ, TDNT Việt Nam sẽ khó vươn đến những mục tiêu xa hơn.
Phụ trách môn thể dục Cục TDTT Bùi Trung Thiện khẳng định: thời gian tới, bộ môn sẽ phối hợp với Liên đoàn Thể dục Việt Nam phát triển hệ thống các CLB thể dục, khiêu vũ thể thao đến tất cả các địa phương trong cả nước, đồng thời xây dựng hệ thống thi đấu quốc gia ổn định, đa dạng, tạo cơ hội hiệu quả giúp các VĐV nâng cao trình độ tập luyện và thi đấu; hỗ trợ tối đa cho đội tuyển trẻ TDNT về điều kiện tập luyện, để có thể nắm bắt cơ hội nếu được dự các giải quốc tế. Cùng với đó sẽ có sự đầu tư trọng điểm cho một số VĐV tài năng đặc biệt đi tập huấn ở nước ngoài, hướng tới đấu trường ASIAD và Olympic.
Để làm được điều này cũng cần sự chung tay của các địa phương, tổ chức doanh nghiệp bên cạnh nguồn kinh phí từ Cục TDTT cũng như Liên đoàn Thể dục Việt Nam. Cùng với đó, Liên đoàn đã và đang nỗ lực đẩy mạnh công tác xã hội hóa từ cấp đội tuyển quốc gia cũng như khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp cùng chung tay đầu tư cho các môn thể thao do liên đoàn đang quản lý, trong đó có TDNT được nhân rộng hơn nữa tại các địa phương trên cả nước. Qua đó làm tiền đề để thúc đẩy phát triển manhh mẽ bộ môn TDNT, hướng đến những mục tiêu xa hơn trong tương lai góp phần mang vinh quang về cho đất nước.
B.K