Sau khi Cách mạng tháng 8 năm 1945 thành công, Đảng và Nhà nước ta đã xác định rõ vai trò và tầm quan trọng của giáo dục thể chất và thể thao cho thế hệ trẻ, trong Thư gửi học sinh nhân dịp khai giảng năm học mới trung thu 1945, Bác Hồ khuyên: “Phải siêng tập thể thao cho mình mẩy được nở nang” (Báo cứu quốc 17/9/1945). Với phương châm vận động tổ chức phong trào khỏe là: “Đi từ gốc đến ngọn: Lấy thể dục làm căn bản, phong trào khoẻ trong trường học đã được phối hợp từ cấp trung ương đến cơ sở . Năm 1946 Phòng Thể dục trung ương đã xây dựng Chương trình “Thể dục trong nền giáo dục mới” đưa ra thảo luận tại Hội nghị giáo giới toàn quốc để thống nhất thực hiện. Điều đó thể hiện sự chỉ đạo và yêu cầu khách quan của việc phối hợp công tác chặt chẽ, gắn kết giữa hai ngành Giáo dục và TDTT.
Trong những năm qua Đảng và Nhà nước ta đã rất quan tâm đến công tác GDTC trong trường học thông qua việc ban hành các văn bản, gần đây nhất là Nghị quyết 08/NQ-TW ngày 1 tháng 12 năm 2011 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng tạo bước phát triển mạnh mẽ về TDTT đến 2020, trong đó đặc biệt chú trọng đến giáo dục thể chất và thể thao trong nhà trường; Pháp lệnh TDTT ban hành năm 2000 và Luật Thể dục, thể thao ban hành năm 2006; Chiến lược phát triển TDTT Việt Nam đến 2020 cũng xác định vai trò của giáo dục thể chất và thể thao trong nhà trường rất quan trọng trong toàn bộ sự nghiệp TDTT nói chung. Đồng thời, hai ngành đã tích cực chủ động triển khai các hoạt động phối hợp nhằm chỉ đạo, hướng dẫn công tác giáo dục thể chất và thể thao trường học. Những cố gắng, nỗ lực đó đã giúp công tác GDTC trong nhà trường có những bước phát triển đáng khích lệ:
 |
| Công tác GDTC trong nhà trường ngày càng được chú trọng (Ảnh:PV ) |
Thực hiện chương trình GDTC: Đối với giáo dục phổ thông, chương trình đã được đổi mới cùng với các môn học khác và đã xác định được vị trí, mục tiêu của môn học. Tuy chưa hoàn thiện như mong muốn, nhưng cũng đã xác định được mục tiêu xuyên suốt là kỹ năng, kiến thức, sức khỏe và thể lực; bước đầu giúp học sinh hình thành được các phẩm chất, thói quen, tập luyện TDTT, xây dựng nếp sống lành mạnh trong học sinh, giáo dục đạo đức, ý chí, vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học vào hoạt động thường ngày. Chương trình GDTC đáp ứng được phần nào mục tiêu, kiến thức, ý năng và yêu cầu thái độ đối với học sinh, cơ bản phù hợp với khả năng, nhận thức của học sinh, nội dung của chương trình GDTC đã được mở rộng, trong đó có các nội dung tự chọn, giúp học sinh phát huy năng khiếu và sở thích cá nhân trong học tập và rèn luyện GDTC; chương trình cũng đã có sự liên thông giữa các cấp học theo nguyên tắc kế thừa và phát triển, hướng vào mục tiêu góp phần giáo dục toàn diện, đã có một số nội dung phù hợp với đặc điểm đối tượng học sinh từng cấp học.
Phương pháp dạy học GDTC bước đầu cũng đã có những đổi mới theo hướng phát huy tích cực trong học tập, rèn luyện của học sinh, giờ học được thiết kế tuy chưa hợp lý nhưng cũng đã tập trung được vào trọng tâm, từng bước liên hệ được với thực tế, phần nào đảm bảo được tính sinh động, thân thiện và kích thích tính hứng thú trong học tập, rèn luyện cho học sinh.
Hiện nay, một số cơ sở đào tạo triển khai thực hiện chương trình GDTC theo tín chỉ và được xây dựng với khối lượng 3 tín chỉ đối với trình độ cao đẳng và 5 tín chỉ đối với trình độ đại học, gồm cả nội dung lý thuyết và thực hành.
Chương trình GDTC được thực hiện trong các cơ sở giáo dục đại học bước đầu đạt được một số kết quả: Tạo hướng đi đúng, chú trọng đến chất lượng, thực hiện được mục tiêu cơ bản là nâng cao sức khỏe và hoàn thiện thể chất, hình thành ý thức tự rèn luyện, thường xuyên tập luyện một môn thể thao ưa thích, đóng góp được một phần trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ cho sự nghiệp CNH, HĐH, xây dựng và bảo vệ đất nước trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế.
Bên cạnh những kết quả bước đầu đáng khích lệ, công tác GDTC trong trường học vẫn còn gặp phải những khó khăn nhất định mà một trong những nguyên nhân quan trọng là nguồn lực của quốc gia đầu tư cho công tác GDTC còn chưa đáp ứng được điều kiện tối thiếu để đảm bảo chất lượng dạy và học; đội ngũ giáo viên, giảng viên TDTT còn thiếu, cơ sở vật chất, trang thiết bị tập luyện TDTT đã lỗi thời, lạc hậu, cũ nát và chưa được thay thế hay bổ sung. Ngoài ra, nhận thức của một số bộ phận cán bộ cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương về TDTT nâng cao sức khỏe còn hạn chế cũng có ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng công tác GDTC.
Vì vậy, để nâng cao công tác GDTC trong trường học thời gian tới nhằm nâng cao sức khỏe, phát triển các tố chất thể lực, tầm vóc người Việt Nam, tạo nguồn lao động chất lượng cao cần có sự phối hợp chỉ đạo công tác giáo dục thể chất và thể thao trường học:
- Đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền, nâng cao nhận thức về sự cần thiết phát triển GDTC và thể thao trường học.
- Đổi mới chương trình, phương pháp GDTC và kiểm tra, đánh giá GDTC đối với từng bậc học, cấp học; Xây dựng chương trình GDTC theo hướng tổ chức hoạt động nâng cao kỹ năng tập luyện và hình thành phẩm chất, năng lực cho học sinh.
- Phát triển đội ngũ giảng viên, giáo viên, hướng dẫn viên TDTT đảm bảo đủ về số lượng và chất lượng; biên soạn giáo án, giáo trình giảng dạy phong phú.
- Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị tập luyện TDTT trong trường học.
- Xây dựng kế hoạch phát triển hệ thống hoạt động thi đấu thể thao đối với học sinh, sinh viên từ cấp trường đến toàn quốc và quốc tế.
- Hoàn thiện cơ chế, chính sách và quy định đối với công tác giáo dục thể chất và thể thao trường học; xây dựng bộ tiêu chí kiểm tra đánh giá giáo dục thế chất và thể thao trong các cơ sở giáo dục và đào tạo.
Thùy Anh