Sự kiện quan trọng này quy tụ 28 chuyên gia đầu ngành đến từ nhiều tổ chức quốc tế nhằm tập trung thảo luận, xây dựng các hướng dẫn thực tiễn chuẩn bị cho việc áp dụng tiêu chuẩn quốc tế mới về tình báo và điều tra, dự kiến chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.
Thành phần tham dự cuộc họp phản ánh tính đa dạng và chuyên sâu trong mạng lưới hợp tác toàn cầu. Sự kiện có sự góp mặt của đại diện các tổ chức phòng chống Doping quốc gia, các Liên đoàn thể thao quốc tế, Cơ quan Kiểm tra quốc tế (ITA), cùng đội ngũ chuyên gia từ các phòng xét nghiệm được WADA công nhận tại Lausanne (Thụy Sĩ) và Seibersdorf (Áo). Bên cạnh đó, việc hợp tác liên ngành còn được củng cố nhờ sự tham gia của Đơn vị Liêm chính trong thể thao thuộc Cảnh sát hình sự Liên bang Áo và Ủy ban kiểm soát ma túy quốc tế, qua đó tạo ra một diễn đàn chất lượng để chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn và thắt chặt mối quan hệ phối hợp.
Trọng tâm cốt lõi của kỳ họp lần này là việc cụ thể hóa Tiêu chuẩn quốc tế mới thành các tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ thực tiễn. Sau khi đóng góp nhiều ý kiến quan trọng vào quá trình xây dựng tiêu chuẩn, các thành viên ADIIN hiện đang tập trung soạn thảo bộ hướng dẫn nhằm giúp các tổ chức phòng chống Doping áp dụng quy định mới vào thực tế một cách đồng bộ. Ông Mathieu Holz, Trưởng bộ phận điều tra của WADA, nhấn mạnh rằng cuộc họp đánh dấu một cột mốc ý nghĩa trong tiến trình chuyển đổi của mạng lưới. Bộ hướng dẫn dự kiến công bố vào đầu năm 2027 sẽ trang bị các quy trình chi tiết về lập kế hoạch điều tra, kỹ năng phỏng vấn, phương pháp lập báo cáo và nghiệp vụ xử lý chứng cứ.
Các tài liệu nghiệp vụ này cũng sẽ làm rõ quy trình hỗ trợ đáng kể (substantial assistance) và cơ chế phối hợp chặt chẽ với các phòng xét nghiệm được WADA công nhận. Mục tiêu xuyên suốt là cung cấp cho các đơn vị chịu trách nhiệm điều tra một khung hướng dẫn chuẩn hóa, phản ánh đúng mối quan hệ hữu cơ giữa công tác thu thập, xử lý thông tin và sự hợp tác liên ngành. Đánh giá về tầm quan trọng của hoạt động này, Giám đốc điều hành NADA Áo, ông Michael Cepic, khẳng định sự hợp tác hiệu quả chính là chìa khóa để bảo vệ tính trung thực và sự trong sạch của nền thể thao thế giới.
Mô hình hoạt động thực tế tại Áo được coi là điểm sáng và mang lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho cuộc thảo luận. Ông Alexander Sammer, Trưởng bộ phận pháp lý và tình báo tại NADA Áo, chia sẻ rằng tổ chức của ông đã xây dựng được cơ chế phối hợp ăn ý với Cảnh sát hình sự liên bang, Cơ quan Hải quan và các công tố viên dựa trên một khung pháp lý cho phép chia sẻ thông tin tin cậy. Nhờ đó, các vụ việc phức tạp được xử lý hiệu quả, giúp chuyển hóa nhanh chóng các thông tin tình báo thành hành động điều tra cụ thể trên thực địa.
Hiệu quả của công tác điều tra phi phân tích được chứng minh rõ nét qua các số liệu thực tế tại Áo. Ông Sammer cho biết trong những năm gần đây, có tới một nửa số vụ xử lý vi phạm quy định chống Doping tại quốc gia này được giải quyết dựa trên các bằng chứng phi phân tích, tức là dựa vào kết quả điều tra và thu thập thông tin thay vì chỉ phụ thuộc vào kết quả xét nghiệm mẫu thử truyền thống.
Để có được những bước tiến quan trọng này, đại diện WADA đã ghi nhận và tri ân sự đóng góp tự nguyện về thời gian lẫn trí tuệ của các chuyên gia hàng đầu như François Marclay và Craig Trevallion đến từ ITA, Reto Lörtscher thuộc tổ chức Swiss Sport Integrity, Regine Reiser từ NADA Đức, cùng Nancy Sclavo thuộc Đơn vị Liêm chính Điền kinh (AIU). Bên cạnh đó, ban chỉ đạo gồm Mario Theophanous từ Cơ quan phòng chống Doping Vương quốc Anh, ông Alexander Sammer và Douglas Stubbs thuộc Tổ chức Liêm chính Thể thao Úc cũng đóng vai trò nòng cốt trong suốt quá trình rà soát.
Những cống hiến bền bỉ từ các thành viên sáng lập như Kyle Barker và Douglas Stubbs đã góp phần đặt nền móng vững chắc cho ADIIN kể từ khi sáng kiến này được WADA khởi xướng vào năm 2017, hướng tới mục tiêu xây dựng một chuẩn mực chung cho công tác điều tra thể thao trên toàn cầu.
A.T biên dịch, ảnh insidethegames