Hội thảo xây dựng chính sách và giải pháp phòng, chống đuối nước trẻ em

Thứ trưởng Bộ LĐTBXH Đào Hồng Lan phát biểu tại Hội thảo (Ảnh:TN )

Ngày 05/02/2016, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 234/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình phòng, chống tai nạn thương tích trẻ em giai đoạn 2016 - 2020, trong đó "... Giảm 6% số trẻ em bị tử vong do đuối nước so với năm 2015; 40% trẻ em trong độ tuổi tiểu học và trung học cơ sở biết kỹ năng an toàn trong môi trường nước; 90% trẻ em sử dụng áo phao khi tham gia giao thông đường thủy; 100% tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương triển khai thí điểm chương trình bơi an toàn cho trẻ em".

Đuối nước là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em và người chưa thành niên tại Việt Nam, chiếm tới hơn 50% các trường hợp tử vong do tai nạn thương tích. Số liệu tổng hợp 6 tháng đầu năm 2016, trong số 1.600 vụ tai nạn thương tích, có tới gần 1.000 vụ là đuối nước, chiếm tới 2/3 các vụ tai nạn thương tích ở trẻ em. Tử vong do đuối nước ở Việt Nam cao nhất khu vực, gấp 10 lần các nước phát triển.

Tổn thất về xã hội và kinh tế đuối nước ở trẻ em và người chưa thành niên là rất lớn. Hàng triệu người trên toàn cầu đang phải đối mặt với cái chết hoặc tàn tật của các thành viên trong gia đình do thương tích.

30% trẻ em tiểu học và trung học cơ sở biết bơi

Thời gian qua, công tác phòng, chống đuối nước trẻ em đã có chuyển biến tích cực, nhưng phần lớn vẫn dừng lại ở các văn bản chỉ đạo, vẫn còn nhiều thách thức. Do đó, ngày 4/1 tại Hà Nội, Bộ LĐTBXH phối hợp Tổ chức Y tế thế giới, Tổ chức Tầm nhìn thế giới tổ chức Hội thảo “Vận động xây dựng chính sách và bàn giải pháp hỗ trợ phòng, chống đuối nước trẻ em” nhằm thực hiện có hiệu quả Quyết định số 234/QĐ- TTg của Thủ tướng Chính phủ và xác định rõ trách nhiệm của các cấp, các ngành, của xã hội đối với việc phòng, chống đuối nước trẻ em, giảm các trường hợp tử vong do đuối nước của trẻ em.

Số lượng các em học sinh biết bơi còn rất ít (Ảnh: TN)

Tham dự và phát biểu tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ LĐTBXH Đào Hồng Lan cho biết: Nguyên nhân chính dẫn tới các vụ tai nạn đuối nước là do: nhận thức và hiểu biết chung về tai nạn chết đuối ở trẻ em còn thấp; Nhiều trẻ em không biết bơi, không có kỹ năng ứng phó khi có nguy cơ bị đuối nước (hiện nay mới có 30% trẻ em trong lứa tuổi tiểu học và trung học cơ sở biết bơi); Việc dạy bơi cho trẻ còn khó khăn do thiếu giáo viên dạy bơi và thiếu bể bơi, đặc biệt là các xã nghèo, vùng khó khăn; Trẻ thiếu sự quan tâm, giám sát đầy đủ của người lớn; Môi trường sống vẫn còn nhiều nguy cơ gây đuối nước, vẫn còn nơi nước sâu nguy hiểm chưa có biển báo, rào chắn, làm trẻ ngã xuống bị tử vong; Ý thức chấp hành quy định luật pháp chính sách về giao thông đường thủy chưa tốt, vẫn còn tàu thuyền vi phạm chở quá trọng tải, vẫn còn người đi tàu thuyền chưa mặc áo phao, chưa sử dụng dụng cụ nổi… “Dù đã biết nguyên nhân và tập trung chỉ đạo, nhưng mới có chuyển biến ở các cấp, các ngành, tức là trên văn bản chính sách, còn thực tế triển khai tại các địa phương còn rất hạn chế. Nói cách khác là sự chuyển biến này vẫn nằm trên giấy”, Thứ trưởng Đào Hồng Lan cho biết.

Cần lắm các giải pháp lâu dài, đồng bộ về phòng chống đuối nước cho trẻ em

Các bằng chứng trên toàn cầu cho thấy tỷ lệ đuối nước giảm khi trẻ biết bơi, biết kỹ năng an toàn trong môi trường nước, trẻ em được giám sát và trông giữ an toàn. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, đa số các ca tử vong do đuối nước đều có thể ngăn chặn được. Trẻ thường bị chết đuối trong phạm vi bán kính cách nhà 20m và đều không được người lớn trông nom, đi lang thang và sa vào những chỗ nước nguy hiểm.

Theo các chuyên gia, để đảm bảo quyền sống còn của trẻ, đảm bảo nguồn nhân lực tương lai của đất nước cần thiết phải xây dựng chính sách hỗ trợ phòng chống đuối nước trẻ em. Hiện Bộ LĐTBXH đang xây dựng dự thảo đề xuất chính sách hỗ trợ phòng chống đuối nước trẻ em nhằm góp phần giảm tử vong do đuối nước, đảm bảo trẻ em được học kỹ năng an toàn trong môi trường nước. Trong đó, ưu tiên trẻ em thuộc hộ nghèo, cận nghèo, bảo trợ xã hội, trẻ em sống ở miền núi, hải đảo, trẻ em sống ở xã đặc biệt khó khăn.

Theo đó, mục tiêu đến năm 2020 trên 80% trẻ em từ 6-15 tuổi được học bơi, học kỹ năng an toàn trong môi trường nước. 100% các tỉnh, thành phố kiện toàn mạng lưới dịch vụ dạy bơi, dạy kỹ năng an toàn cho trẻ em 6-15. 100% các tỉnh, thành phố xây dựng được đội ngũ giáo viên dạy bơi theo chương trình bơi an toàn. Hỗ trợ trang thiết bị nổi và nâng cao năng lực cho đội ngũ nhân viên làm việc trên các phương tiện vận chuyển khách. 100% số xã/phường  thực hiện loại bỏ các nguy cơ gây đuối nước trẻ em.

Thứ trưởng Đào Hồng Lan cho rằng, để phòng chống đuối nước cho trẻ em hiệu quả, cần có sự hợp tác giữa các ngành, sự vào cuộc của các cấp chính quyền địa phương, nhất là có hệ thống văn bản chính sách quy định rõ ràng về việc xây dựng môi trường an toàn tại gia đình, trường học, cộng đồng; triển khai các hoạt động dạy bơi và kỹ năng an toàn dưới nước cho trẻ. “Từ các mô hình dạy bơi cho trẻ hiện nay, cần có cơ chế chính sách nhân rộng, tạo phong trào rộng khắp tại các địa phương, nhất là vùng sông nước”, Thứ trưởng cho biết.

T.Nhu