Đến với Thể dục dụng cụ từ khi sáu tuổi, trong gia đình không có ai theo nghiệp Thể thao, ấy thế mà sau bao năm khổ luyện cũng đến ngày hái quả khi đúng ngày sinh nhật thứ 20, Hà Thanh trở thành vận động viên (VĐV) TDDC Việt Nam đầu tiên giành được huy chương tại giải vô địch thế giới, với tấm HCĐ ở giải đấu được tổ chức tại Nhật Bản năm 2011 và là VĐV TDDC Việt Nam đầu tiên giành được HCV tại Giải vô địch TDDC Châu Á 2012. Thành tích này đã mang lại niềm tự hào và tạo dấu mốc mới của TDDC Việt Nam nói chung và sự nghiệp đỉnh cao của Hà Thành nói riêng.
 |
Phan Thị Hà Thanh bên cây đàn Piano cùng với các đồng đội của mình trong đội tuyển TDDC quốc gia
(Ảnh: Ngọc Ban) |
Mặc dù những năm trước đây, TDDC không phải là môn Thể thao nhận được sự đầu tư nhiều, song cũng chính từ dấu mốc thành tích của Hà Thanh tại sân chơi thế giới và châu lục, đã khiến cho giới chuyên môn, nhà quản lý thay đổi cách nhìn và có sự đầu tư phù hợp hơn đối với bộ môn Thể thao khá đặc trưng này. Với sự đóng góp lớn của mình cho sự nghiệp phát triển của Thể thao nước nhà năm 2015 Hà Thanh cùng với nữ kình ngư (môn Bơi) Nguyễn Thị Ánh Viên là 2 VĐV vinh dự được Chủ tịch nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhì.
Nếu cùng chiêm ngưỡng bộ sưu tập thành tích của Hà Thanh với đầy đủ những tấm HCV khu vực, châu lục, thế giới trong suốt những năm qua, nhiều người sẽ còn thán phục hơn nếu biết rằng trong những bước khởi đầu sự nghiệp, cô rất hiếm khi được đưa đi tập huấn dài hạn ở nước ngoài. Nhiều người đặt câu hỏi, bí quyết nào có thể giúp Hà Thanh vươn lên mạnh mẽ đến vậy, theo các đồng đội cũng như ban huấn luyện đội tuyển TDDC quốc gia thì Hà Thanh là người có trí nhớ, óc quan sát tuyệt vời, đặc biệt Hà Thanh chỉ nhìn ai đó biểu diễn một vài lần là đã làm theo được. Học bài thì cũng chỉ cần đọc qua là thuộc. Thanh rất thích nghe nhạc và khi nghe nhạc một lần là nhớ lời ngay, có lẽ chính những điều đó đã hội tụ đủ trong con người Hà Thành giúp cô hoàn toàn tỏa sáng khi bước chân lên sàn đấu.
Thông minh, chăm chỉ và đam mê với cây đàn Piano
Với gần 20 năm tập luyện gắn liền với bộ môn TDDC, hàng ngày Hà Thanh thường xuyên phải tiếp xúc với các dụng cụ tập luyện, đặc biệt là đôi bàn tay luôn phải "mài" trên các dụng cụ, chính vì vậy nó trở nên chai sần, thô giáp hơn nhiều lần so với bao người con gái khác. Ấy thế mà, chính với đôi bàn tay ấy, Hà Thanh đã gây ngạc nhiên thú vị khi có thể lướt trên những phím đàn Piano như một người chơi đàn lâu năm. Xuất phát từ lời rủ rê của một người bạn là sinh viên Nhạc viện Hà Nội, từ đầu 2015, cứ vào mỗi dịp cuối tuần, Thanh lại dành trọn 1 ngày để thỏa đam mê bên cây đàn. Dù việc tập luyện không đều do bị cắt quãng bởi các chuyến tập huấn thi đấu song Hà Thanh tự nhận đã có vốn kha khá về nhạc lý và có thể đánh được vài chục bài phổ thông.
Nói về Hà Thanh, ông Nguyễn Ngọc Ban người rất yêu thích Thể thao, một nghiếp ảnh gia nghiệp dư là người đã về hưu lâu năm và dành thời gian để phù đạo học văn hóa cho cả đội tuyển TDDC mỗi khi họ rảnh rỗi. Ngoài dạy văn hóa, ông Ban còn dạy cả đội TDDC chơi đàn Piano, nhưng chỉ có Hà Thanh là mê mải chiếc Piano mỗi khi cô có thời gian dảnh rỗi. Ông Nguyễn Ngọc Ban bày tỏ: “Hà Thanh thông minh lắm, lại có cảm nhạc rất tốt, tính tình lại chăm chỉ, tỉ mỉ. Nếu Thanh không phải là VĐV thì có lẽ sẽ trở thành một nghệ sĩ không chừng”. Với bản thân Hà Thanh, chính chiếc đàn Piano từ lâu đã trở thành một người bạn thân thiết, biết chia sẻ mọi vui, buồn và giúp cô có đủ nghị lực để vượt qua những khó khăn trong tập luyện để có thể thăng hoa trên thảm đấu.
Bên cạnh những thành công trong sự nghiệp VĐV đỉnh cao, song hành cùng đó là những những chuyến tập huấn thi đấu liên miên nên giờ ở tuổi 25 Hà Thanh sau 5 năm vẫn đang là sinh viên của trường Đại học TDTT Bắc Ninh. Những chuyến tập huấn dài ngày ở nước ngoài đã khiến cho việc học văn hóa của Hà Thanh đã không ít lần bị gián đoạn và chậm hơn so bạn bè cùng khóa, hầu như năm nào Hà Thanh cũng bị nợ môn để rồi trong những dịp nghỉ lễ Hà Thanh lại dồn toàn bộ sức lực, thời gian để học, thi lại những môn bị gián đoạn.
Hà Thanh nói, ước mơ của cô sau khi dừng sự nghiệp VĐV đỉnh cao là được làm công tác huấn luyện với mong muốn tiếp tục sống và theo đuổi bộ môn Thể thao đã gắn liền với cả tuổi trẻ của cô. Hà Thanh muốn truyền tải những kinh nghiệm và sự trải nghiệm của mình qua chặng đường khổ luyện để đi đến thành công tại các sân chơi thế giới, châu lục cũng như tiếp thêm niềm đam mê TDDC tới các bạn trẻ đã, đang và sẽ theo đuổi bộ môn Thể thao này. Để ước mơ trở thành hiện thực, mục tiêu lớn nhất lúc này của Hà Thanh là dồn toàn bộ sức lực cùa mình thi đấu tốt nhất trước cơ hội có thể tạo nên lịch sử của Thể dục dụng cụ Việt Nam khi có thể viết tên mình trên bảng vàng thành tích tại Olympic Rio - Brazin 2016 diễn ra vào tháng 8 tới. Sau kỳ Thế vận hội này, nhiệm vụ tiếp theo của Hà Thanh là hoàn thành tấm bằng cử nhân tại trường Đại học TDTT Bắc Ninh.
Vượt qua chấn thương, quyết tâm cho mục tiêu cuối cùng
Trong tập luyện, với chuyên gia hay ban huấn luyện đội tuyển Hà Thanh đều ghi chép rất cẩn thận, ghi nhớ và nghiên cứu kỹ càng từng động tác. Cô cũng tự tìm ra nội dung sở trường của mình là Nhảy chống để chuyên tâm mài giũa, hoàn thiện từng động tác nhỏ nhất. Hà Thanh từng tâm sự: “Em thích nhất là biểu diễn nội dung Cầu thăng bằng, Thể dục Tự do. Thế nhưng Nhảy chống mới là nội dung tốt nhất để em thể hiện mình và giúp em có thể tỏa sáng tại các giải đấu lớn”. Ở nội dung này, thời gian thỉ chỉ tính bằng giây nhưng được Hà Thanh thể hiện rất gọn, đẹp mắt, nhẹ nhàng trước sự thán phục của đối thủ và nhận nhiều sự ngợi khen từ người hâm mộ cũng như giới chuyên môn.
 |
Phan Thị Hà Thanh trong niềm vui cùng người thầy và các đồng đội của mình
(Ảnh: Ngọc Ban) |
25 tuổi, nữ tuyển thủ thành phố Hoa Phượng đỏ - nơi có sự đầu tư và phát triển mạnh môn TDDC trên cả nước, Hà Thanh đã có tới 19 năm gắn bó trọn vẹn với nghiệp TDDC. Ngoài những kỳ tích vô cùng ấn tượng mà không phải dễ dàng VĐV theo nghiệp Thể thao đỉnh cao cũng dễ dàng có được, Hà Thanh cũng phải đánh đổi rất nhiều khi mang trên mình rất nhiều chấn thương trên cơ thể ở cổ, lưng, vai, tay và đầu gối. Hầu như năm nào, Hà Thanh cũng gặp chấn thương vài lần. Trong đó, nhiều nhất và nặng nhất với vài lần tái phát chính là chấn thương đầu gối mà lần đầu tiên đã cách đây hơn 10 năm. Rất may mắn vì các chấn thương của Thanh đều không nặng tới mức phải giải nghệ luôn, hay đánh mất phong độ.
Và tại vòng loại cuối cùng của Olympic Rio 2016 diễn ra gần đây có lẽ là một minh chứng cụ thể cho sự can trường, vượt qua sự đau nhức của chấn thương khi Hà Thanh phải tranh tài với cái đấu gối hãy còn bị sưng phù, dãn dây chằng và phải dùng tới thuốc giảm đau. Thế nhưng với ý chí thép, Hà Thanh đã hoàn thành xuất sắc 5 bài thi với kết quả tốt để giành suất chính thức tới Brazil, dù thực tế chưa thể hiện hết khả năng 100% vốn có.
Hà Thanh chia sẻ, kết thúc Olympic 2016, việc ưu tiên đầu tiên là phải tập trung “đầu tư cho sức khỏe, giải quyết các chấn thương”. Đêm ngày 28/7 cô cùng người đồng đội của mình là Phạm Phước Hưng đã chính thức lên đường sang Brazin tham dự Olympic Rio - 2016. Trước giờ xuất phát, tại sân bay Nội Bài cô chia sẻ với báo chí: Hiện tâm lý và sức khỏe của em khá tốt, em cũng rất tự tin với chuyên môn của mình. Tuy nhiên, đây là đấu trường lớn mà bất kỳ VĐV nào cũng mơ ước được tỏa sáng nên ngoài sự nỗ lực rất lớn từ bản thân thì yếu tố may mắn cũng vô cùng quan trọng. Để tạo tâm lý và mong ước sự may mắn sẽ đến với mình ở Olympic Rio 2016 Hà Thanh đã thổ lộ với phóng viên: Trong lần thi đấu tại Nhật vừa qua, em đã tới một ngôi chùa ở Nhật (nơi đây được mệnh danh rất linh thiêng của đất nước nhật) xin một tấm thẻ cầu may mắn và tấm thẻ này luôn được em mang theo mình, treo ở ba lô hay theo trang phục mặc trong suốt chặng đường tham dự Olympic Rio 2016. Hy vọng, thành công sẽ đến với mình để mang vinh quang về cho tổ quốc.
Trong suốt chặng đường bay kéo dài sang Brazin, cả đoàn Thể dục dụng cụ sẽ phải quá cảnh ở Pháp khoảng 10 tiếng đồng hồ và trong thời gian này Hà Thanh nói sẽ dành thời gian chợp mắt để làm quen dần với múi giờ để sức khỏe bản thân được sớm thích nghi, ngoài ra cô sẽ bật điện thoại xem lại những động tác, bài tập của mình một cách nhuần nhuyễn nhất cũng như nghe nhạc để tạo tâm lý và tinh thần thoải mái nhất.
N. H