Chương trình Việt Minh có 2/38 nhiệm vụ Thể dục thể thao
Sau gần 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, qua 28 nước, Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh về nước vào dịp Tết Nguyên đán năm Tân Tỵ (1941). Tại căn cứ Cao Bằng, Bác viết “Chương trình Việt Minh”. Tháng 10 cùng năm, Chương trình Việt Minh được công bố rộng rãi khắp toàn quốc, đến mọi vùng miền và nhân dân cả nước.
Mở đầu Chương trình Việt Minh, Bác nêu rõ mục tiêu, mục đích “…Sau khi đánh đuổi được đế quốc phát xít Nhật, sẽ lập nên chính phủ nhân dân của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, lấy cờ đỏ sao năm cánh làm quốc cờ. Chính phủ nhân dân của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa do Quốc dân Đại hội cử lên sẽ thi hành những chính sách…”.
Chương trình Việt Minh có 38 điểm, gồm: A –Chính trị 8 điểm; B-Kinh tế 7 điểm; C- Văn hóa Giáo dục 4 điểm; D- Đối với các tầng lớp nhân dân 10 điểm; E- Xã hội 5 điểm; G- Ngoại giao 4 điểm. (Bảo tàng Cách mạng Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh với công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội 2002, tr 1.105-1.107; Văn kiện Đảng, Toàn tập, Tập 7 tr 466- 471).
Ở mục C- điểm 4 ghi rõ (nguyên văn): Khuyến khích và giúp đỡ nền thể dục quốc dân làm cho nòi giống ngày thêm mạnh.
Ở mục D, điểm 9 (nguyên văn): Nhi đồng được Chính phủ săn sóc đặc biệt về thể dục, trí dục và đức dục.
Có thể thấy rằng các định hướng, quan điểm, chính sách đầu tiên của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh về Thể dục thể thao trong đời sống xã hội có khá sớm, trước ngày cách mạng tháng Tám thành công… 4 năm. Đó là thời kỳ vận động cách mạng sôi sục, Đảng coi trọng thể dục thể thao như một vũ khí đấu tranh, một phương tiện tập hợp lực lượng, giác ngộ quần chúng, nhất là thanh niên sẵn sàng tham gia đấu tranh đánh đuổi thực dân Pháp, phát xít Nhật, giành giải phóng dân tộc.
Thật vậy, ngay sau ngày Cách mạng thành công, Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa lãnh đạo nhân dân cả nước cùng đồng lòng ra sức chống giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm, vừa chủ động tích cực khắc phục nạn ốm yếu, tức là sức khỏe nhân dân đang bị sút kém ghê gớm: Tuổi thọ người Việt Nam ở nửa đầu thế kỷ 20 được xếp hạng thấp nhất khu vực châu Á. Cân nặng, chiều cao, hằng số sinh lý cơ thể nam, nữ thanh thiếu niên lúc bấy giờ càng tệ hại hơn. Nạn phụ nữ đẻ non, trẻ ra đời bị thiếu cân, nạn sinh mà không có dưỡng tràn lan. Đây là một trong những hậu quả tồi tệ nhất của chế độ thực dân, phong kiến áp bức, bóc lột kéo dài, trực tiếp là nạn đói do mất mùa, vỡ đê, lụt lội triền miên cùng chiến tranh tàn phá khốc liệt.
Trong hoàn cảnh ngặt nghèo ấy, dù công việc lãnh đạo đất nước vô cùng khó khăn bề bộn, nhưng với trí tuệ siêu việt, tinh thần cách mạng và tầm nhìn xa trông rộng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành cho Thể dục thể thao sự quan tâm đặc biệt. Người đã lấy dẫn chứng những con số cụ thể của nhân dân lao động, thanh thiếu niên, học sinh nhiều nước trên thế giới về thể chất con người, trình độ văn hóa, việc luyện tập hàng ngày và hoạt động các môn thể thao để hướng tới xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện với mục tiêu: sức khỏe, học thức, tri thức mà lớp trẻ Việt Nam nhanh chóng phải hướng tới.
Từ yêu cầu của thực tế và định hướng chính sách cụ thể thiết thực, Đảng, Chính phủ đặt ra nhiệm vụ sớm xây dựng và phát triển nền thể dục thể thao nhằm bồi bổ sức khỏe toàn dân kiện cường, cải tạo nòi giống. Đó là nguyên do vì sao Chính phủ đã khẩn trương tiến hành thành lập cơ quan lãnh đạo, điều hành, tổ chức công tác thể dục thể thao quốc gia trong lúc chính quyền cách mạng còn vô cùng non trẻ, vô vàn khó khăn, vận mệnh đất nước trong tình thế “nghìn cân treo sợi tóc”.
Sắc lệnh số 14 thiết lập Nha Thể dục Trung ương
Sau ngày 2 tháng 9 năm 1945 đến tháng 1 năm 1946, không khí sục sôi cách mạng của Tuyên ngôn Độc lập hừng hực khắp cả nước. Hà Nội, Hải Phòng, Nghệ An cùng hàng chục thị xã, tỉnh lỵ… tưng bừng tổ chức các hoạt động thể dục thể thao do thanh niên hoặc các hội đoàn đứng ra tổ chức chào mừng Cách mạng Tháng 8 và đất nước Độc lập.
Tại Hà Nội tiêu biểu có cuộc thi bơi diễn ra trên hồ bơi ấp Thái Hà tranh cúp Phạm Cao Lũy. Đây là giải tuyển lựa vận động viên bơi Thủ đô tham dự giải bơi toàn quốc trên Hồ Gươm. Giải bơi quanh Hồ Gươm có đường bơi dài 2.500 mét, 98 danh thủ của các tỉnh, thành phố về tham dự. Hàng vạn người hâm mộ Thủ đô đến xem cổ vũ. Cũng tương tự như cuộc thi bơi trên Hồ Gươm, Hà Nội còn tổ chức các cuộc đua xe đạp, thi đấu giao hữu bóng tròn (bóng đá), đi bộ… rất sôi nổi.
Nhiều nhà thể thao tên tuổi xuất hiện từ những năm 30, đầu thập niên 40, đặc biệt là số học viên tốt nghiệp các khóa Trường Cao đẳng Thể dục Đông Dương- ESEPIC (dành cho nam), Đà Lạt (riêng cho nữ) như: Nguyễn Văn Cảnh, Hà Đức Toàn, Nguyễn Chí Tam, Nguyễn Huy Khôi, Vương Bích Vượng, Nguyễn Văn Phú, Đặng Toàn Trân, Lê Văn Lãng, Vũ Quang Tiệp, Nguyễn Bùi Loát, Đặng Văn Đức, Nguyễn Văn Mão, Nguyễn Văn Phương, Trần Thị Kim Duyên, Nguyễn Thị Loan…, cùng với các nhà thể thao: Trần Văn Quý, Từ Sơn… được chính quyền mời gặp để lấy ý kiến chuẩn bị cho việc thành lập ngành thể dục thể thao của chế độ mới.
Giữa tháng 12-1945, tại Bắc Bộ Phủ, Bác Hồ giao cho ông Dương Đức Hiền, Bộ trưởng Thanh niên trong Chính phủ Liên hiệp Lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa chuẩn bị thành lập cơ quan Thể dục thể thao ở cấp Trung ương. Chỉ trong một thời gian rất ngắn, Bộ trưởng cùng với các cộng sự nhanh chóng hoàn tất mọi công việc nhân sự, con người cụ thể để Bộ Thanh niên lên báo cáo với Bác và trình Chính phủ phê duyệt thành lập tổ chức Thể dục thể thao
Ngày thứ tư giữa tuần 30-1-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ Liên hiệp Lâm thời ký Sắc lệnh 14 (nguyên văn bản Sắc lệnh) đặc biệt này như sau:
|
Sắc lệnh số 14
Ngày 30 tháng Giêng năm 1946
Thiết lập tại Bộ Thanh niên một Nha Thể dục Trung ương
CHỦ TỊCH CHÍNH PHỦ LIÊN HIỆP LÂM THỜI
VIÊT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA
Chiểu lời đề nghị của Bộ trưởng Bộ Thanh niên;
Xét vấn đề thể dục rất cần thiết để tăng bổ sức khỏe quốc dân và cải tạo nòi giống Việt Nam;
Sau khi Hội đồng các Bộ trưởng đã thỏa thuận:
RA SẮC LỆNH
Điều thứ nhất: Nay thiết lập tại Bộ Thanh niên một Nha Thể dục Trung ương, nhiệm vụ là liên lạc mật thiết với Bộ Y tế và Bộ Giáo dục để nghiên cứu phương pháp và thực hành thể dục trong toàn quốc.
Điều thứ hai: Chi tiết tổ chức Nha Thể dục Trung ương sẽ do Bộ trưởng Bộ Thanh niên ấn định.
Điều thứ ba: Việc chi tiêu cho Nha Thể dục Trung ương về văn phòng và tổ chức chuyên môn sẽ do một ngân sách riêng chịu, ngân sách ấy do Bộ Thanh niên đề nghị với Hội đồng Chính phủ.
Điều thứ tư: Các ông Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Bộ Y tế, Bộ Thanh niên, Bộ Tài chính và Bộ Quốc gia Giáo dục sẽ tùy chức vụ thi hành Sắc lệnh này.
Hà Nội, ngày 30 tháng Giêng năm 1946
Hồ Chí Minh
|
Sắc lệnh số 14 là văn bản quy phạm pháp luật đầu tiên của Nhà nước thành lập cơ quan quản lý Nhà nước về Thể dục thể thao, khai sinh nền thể dục thể thao của chế độ mới.
Ngày 30-1-1946 chính là Ngày thành lập Ngành Thể dục thể thao của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa-nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Thi hành Sắc lệnh số 14, trong cùng ngày Bộ trưởng Bộ Thanh niên ký ban hành Nghị định số 13/TN xác định nhiệm vụ, hoạt động, tổ chức của Nha Thể dục Trung ương, với những công việc cụ thể “Gây một phong trào ham thích thể dục, tăng bổ sức khỏe của đại chúng, cải tạo nòi giống thật mạnh bằng cách thực hành một chương trình thể dục riêng và một phương pháp thể dục Việt Nam, áp dụng phù hợp với hoàn cảnh kinh tế và xã hội.”.
Nghị định số 13 vạch rõ: Tuyên truyền, cổ động để gây phong trào thể dục phổ thông sâu rộng khắp toàn dân; Nghiên cứu phương pháp thể dục thích hợp, thiết thực; Sửa chữa các sân vận động đã có, xây dựng sân vận động mới; Mở trường huấn luyện, đào tạo cán bộ chuyên trách, hướng dẫn viên thể dục…; Tổ chức các đại hội thể thao, thành lập các đội tuyển vận động viên tham gia vận động hội quốc tế. (Sự nghiệp Thể dục thể thao của Đảng và Nhà nước (1945-1946), Nxb Y học và Thể dục thể thao, Hà Nội 1964, Tập I, tr 6). Nghị định số 19/TN và Nghị định 20/TN ngày 28-2-1946 của Bộ Thanh niên về nhân sự điều hành cơ quan Thể dục tại các Ban… (Việt Nam Dân quốc Công báo ngày 16-3-1946)
Bộ trưởng Bộ Thanh niên Dương Đức Hiền còn ký ban hành các Nghị định thành lập: Ban Cố vấn chuyên môn, Ban Bảo trợ, Ủy ban Thể thao Bắc Kỳ và Phòng Thể dục thể thao TP Hà Nội.
Tuyên bố và Chương trình hoạt động của Nha Thể dục Trung ương có đề cập đến một nguy cơ: “Dân nước ta hiện nay đang mắc ba bệnh trầm trọng là nghèo, dốt và yếu. Nghèo và dốt là hai cơ nguy nên Chính phủ đã chú ý đặc biệt. Hiện thời, Chính phủ lại thiết lập một Nha Thể dục Trung ương để chữa bệnh yếu cho dân tộc Việt Nam, một bệnh rất nguy hiểm có thể làm cản trở công cuộc kiến quốc hiện thời…”.
Lời Tuyên bố nhấn mạnh: “Chữa bệnh yếu, tăng sức khỏe, sức bền bỉ, dẻo dai, cải tạo nòi giống và làm cho dân tộc hùng cường bằng sự luyện tập thân thể với một phương pháp mới thích hợp với hoàn cảnh con người thực tế của xã hội Việt Nam đó là nhiệm vụ mà Bộ Thanh niên đã trao cho Nha Thể dục Trung ương…”.
T.X.H