Củng cố và nâng tầm sức mạnh mềm quốc gia
Theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước đã tạo nên những giá trị bền vững của dân tộc Việt Nam- được kết tinh từ lòng yêu nước, tinh thần hòa hiếu, ý chí tự cường, đoàn kết và nhân văn. Chính những giá trị ấy đã trở thành nền tảng tạo nên sức mạnh nội sinh, giúp Việt Nam vượt qua nhiều thử thách, từng bước xây dựng cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay.
Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh phát biểu tham luận tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 diễn ra tại Hà Nội vào ngày 1/8/2026
Bộ trưởng nhấn mạnh: sức mạnh của Việt Nam được hình thành từ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam. "Đó là các giá trị hòa bình, độc lập, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, hạnh phúc; là những giá trị dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học của nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc". Đây cũng chính là nền tảng để xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại của Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động sâu sắc, cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt và các thách thức toàn cầu ngày càng phức tạp, việc củng cố và nâng tầm sức mạnh mềm quốc gia trở thành yêu cầu cấp thiết. Cụ thể hóa Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa và Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam xác định mục tiêu chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa, quảng bá sâu rộng các giá trị văn hóa dân tộc ra thế giới, đồng thời tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại để xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, trở thành nguồn lực thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững.
Đối ngoại văn hóa góp phần nâng cao vị thế đất nước
Những năm qua, công tác giao lưu, hợp tác và hội nhập quốc tế trong lĩnh vực văn hóa đã được triển khai chủ động, tích cực và ngày càng đi vào chiều sâu. Hoạt động văn hóa đối ngoại được gắn kết chặt chẽ với ba trụ cột đối ngoại của Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, đóng góp thiết thực vào thành tựu chung của công tác đối ngoại đất nước.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chủ trì ký kết 136 điều ước, thỏa thuận quốc tế; đồng thời phối hợp triển khai nhiều chương trình quảng bá văn hóa Việt Nam ở nước ngoài. Chỉ tính từ năm 2015 đến nay, gần 40 chương trình nghệ thuật phục vụ các chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao đã được tổ chức; cùng với đó là khoảng 90 Tuần Văn hóa, Ngày Văn hóa Việt Nam tại nhiều quốc gia trên khắp các châu lục.
Thông qua các hoạt động này, hình ảnh đất nước Việt Nam hòa bình, thân thiện, giàu bản sắc và năng động ngày càng được lan tỏa mạnh mẽ tới cộng đồng quốc tế. Không chỉ là cầu nối tăng cường hiểu biết, tin cậy và hợp tác giữa các quốc gia, văn hóa còn trở thành phương tiện hiệu quả để nâng cao vị thế, uy tín và tầm ảnh hưởng của Việt Nam trên trường quốc tế.
Một trong những minh chứng rõ nét cho sức mạnh mềm Việt Nam là hệ thống di sản văn hóa phong phú được quốc tế ghi nhận. Hiện Việt Nam có 09 di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, 16 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh, 04 di sản tư liệu thế giới, 07 di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương cùng 04 Thành phố sáng tạo thuộc mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO.
Việc bảo tồn, phát huy giá trị các di sản không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc dân tộc mà còn tạo động lực phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa. Giai đoạn 2018-2025, Việt Nam nhiều lần được các tổ chức quốc tế vinh danh là “Điểm đến Di sản hàng đầu thế giới”, “Điểm đến hàng đầu châu Á” và “Điểm đến văn hóa, ẩm thực hàng đầu châu Á”, qua đó khẳng định sức hấp dẫn ngày càng lớn của văn hóa Việt Nam đối với bạn bè quốc tế.
Đáng chú ý, Việt Nam cũng đang ngày càng khẳng định vai trò và vị thế tại các cơ chế đa phương về văn hóa. Lần đầu tiên, Việt Nam đồng thời đảm nhiệm 6 cơ chế quan trọng của UNESCO, trúng cử thành viên Ủy ban Di sản Thế giới nhiệm kỳ 2023-2027 với số phiếu cao nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đồng thời trở thành quốc gia đầu tiên trúng cử liên tiếp hai nhiệm kỳ vào Ủy ban liên Chính phủ Công ước UNESCO 2005 về bảo vệ và phát huy sự đa dạng các biểu đạt văn hóa.
Lan tỏa thông điệp về một Việt Nam hòa bình, phát triển và trách nhiệm
Theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, trong bối cảnh cục diện thế giới đang tái định hình, sức mạnh mềm Việt Nam cần tiếp tục được phát huy mạnh mẽ hơn nữa để lan tỏa thông điệp về một đất nước hòa bình, ổn định, phát triển năng động, lấy người dân làm trung tâm và là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Bộ trưởng đề xuất một số nhóm giải pháp trọng tâm. Trước hết là đổi mới tư duy và phương thức triển khai hoạt động văn hóa đối ngoại, kết hợp chặt chẽ với thông tin đối ngoại, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và xây dựng môi trường văn hóa số. Các mô hình quảng bá tích hợp “Văn hóa - Thương mại - Du lịch - Đầu tư Việt Nam” cần được phát triển đồng bộ nhằm tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ hơn đối với hình ảnh quốc gia.
Bên cạnh đó, cần xây dựng những không gian văn hóa Việt Nam giàu bản sắc tại các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài; nghiên cứu từng bước hình thành đội ngũ tham tán, tùy viên văn hóa nhằm nâng cao hiệu quả ngoại giao văn hóa, kết nối hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và công nghiệp văn hóa.
Bộ trưởng cũng nhấn mạnh vai trò đặc biệt của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong việc quảng bá văn hóa dân tộc. Việc hỗ trợ duy trì tiếng Việt, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, xây dựng các khu phố Việt Nam, làng Việt Nam, các câu lạc bộ văn hóa, nghệ thuật và hệ sinh thái ẩm thực Việt tại nước ngoài sẽ góp phần lan tỏa sâu rộng hơn nữa các giá trị văn hóa Việt Nam.
Cùng với đó, Việt Nam cần tiếp tục phát huy vai trò tiên phong tại các cơ chế đa phương, đặc biệt là UNESCO, chuyển từ tư duy tham gia sang chủ động đề xuất, khởi xướng và dẫn dắt các sáng kiến quốc tế. Văn hóa cần được khẳng định là công cụ hiệu quả để thúc đẩy đối thoại, tăng cường hiểu biết giữa các dân tộc, góp phần giải quyết các thách thức toàn cầu và thúc đẩy phát triển bền vững.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cũng cho rằng: Việt Nam cần chủ động đề xuất và đăng cai các sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao quốc tế quy mô lớn; tiếp tục vận động quốc tế ghi danh các di sản, danh nhân văn hóa tiêu biểu của đất nước. Đây sẽ là những bước đi quan trọng nhằm lan tỏa hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới, đóng góp tích cực vào sự đa dạng và phát triển của nền văn minh nhân loại.
Trong hành trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, văn hóa đang khẳng định vai trò là nguồn lực nội sinh quan trọng, là sức mạnh mềm đặc biệt của dân tộc. Khi được phát huy đúng tầm, sức mạnh ấy không chỉ góp phần nâng cao vị thế đất nước mà còn giúp Việt Nam đóng góp ngày càng tích cực vào tiến trình phát triển chung của khu vực và thế giới, đúng như khát vọng xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế.
VD, ảnh ST