Điểm tựa từ nguồn lực trẻ và chiến lược nâng tầm hệ sinh thái
Nếu như trước đây, Esports từng bị coi là một hoạt động giải trí đơn thuần dành riêng cho giới trẻ, thì ngày nay góc nhìn hạn hẹp đó hoàn toàn không còn phản ánh đúng bản chất và quy mô của lĩnh vực này. Đằng sau mỗi trận đấu kịch tính là một hệ sinh thái kinh tế vận hành phức tạp, bao gồm công tác tổ chức sự kiện, sản xuất nội dung đa nền tảng, phát sóng trực tiếp (livestream), tài trợ thương mại, quảng cáo số, ứng dụng công nghệ, thương mại cộng đồng, đào tạo nhân lực chuyên sâu và du lịch trải nghiệm. Vì vậy, Esports cần được xem là một trong những yếu tố quan trọng, mang tính động lực góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế thể thao số Việt Nam.
Hiện này, Việt Nam nắm giữ những lợi thế vượt trội để đưa Esports trở thành một ngành kinh tế thể thao đóng góp thiết thực cho tổng sản phẩm nội địa. Lợi thế cốt lõi đầu tiên xuất phát từ cơ cấu dân số vàng với tỷ lệ người trẻ cao, khả năng thích ứng công nghệ nhanh nhạy, cùng mức độ phổ cập thiết bị di động và mạng xã hội thuộc nhóm hàng đầu khu vực. Đây là lớp thổ dưỡng lý tưởng cho một ngành công nghiệp phát triển dựa trên nền tảng cộng đồng trực tuyến. Bên cạnh đó, năng lực thi đấu của các vận động viên Việt Nam liên tục được khẳng định qua những tấm huy chương đắt giá tại SEA Games, ASIAD cũng như các giải đấu tầm cỡ thế giới, giúp nâng cao giá trị thương hiệu quốc gia và gia tăng sức hút đối với các nhà phát hành, nhà đầu tư quốc tế.
Esports Việt Nam đã, đang khẳng định vị thế tại các đấu trường thể thao quốc tế
Đặc biệt, năng lực tổ chức sự kiện của Việt Nam đã có bước tiến đáng ghi nhận. Từ kinh nghiệm điều hành thành công bộ môn Esports tại SEA Games 31, hỗ trợ kỹ thuật tại SEA Games 32, cho đến việc chủ động đăng cai các giải đấu quy mô như SEA Esports Nations Cup 2026 tại TP.Hồ Chí Minh hay chuỗi sự kiện The Grand Esports, Việt Nam đang minh chứng khả năng không chỉ tham gia mà còn sẵn sàng kiến tạo sân chơi chung cho toàn khu vực. Thông qua Esports, hình ảnh một Việt Nam trẻ trung, năng động, tiên phong về công nghệ và chuyên nghiệp trong tổ chức sự kiện được quảng bá rộng rãi tới bạn bè quốc tế.
Tuy nhiên, cơ hội chỉ có thể biến thành lợi thế cạnh tranh thực sự khi thị trường chuyển dịch từ các giải đấu phong trào đơn lẻ sang việc xây dựng một hệ sinh thái bài bản. Một hệ sinh thái chuyên nghiệp đòi hỏi sự chuẩn hóa toàn diện về luật lệ, hạ tầng kỹ thuật, quy trình truyền thông và trải nghiệm khán giả. Ở đó, vận động viên và các câu lạc bộ không chỉ thi đấu chuyên môn mà còn phải xây dựng hình ảnh như những đại sứ thể thao số có trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp và văn hóa ứng xử chuẩn mực. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ phân tích dữ liệu minh bạch về lượng người xem, mức độ tương tác và hiệu quả truyền thông sẽ là "chìa khóa" giúp các doanh nghiệp chuyển từ hình thức tài trợ sự kiện ngắn hạn sang cam kết đầu tư dài hạn. Trong tiến trình này, Hội Thể thao điện tử giải trí Việt Nam (VIRESA) giữ vai trò hạt nhân kết nối các nhà phát hành, câu lạc bộ, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhằm thiết lập các tiêu chuẩn phát triển bền vững.
Khai thác kinh tế người hâm mộ và tầm nhìn trung tâm thể thao số 2030
Khi hệ sinh thái Esports đạt đến độ chín về tính chuyên nghiệp, nguồn thu của ngành sẽ vượt thoát khỏi sự phụ thuộc vào tài trợ hay tiền thưởng thuần túy. Động lực tăng trưởng mới sẽ đến từ bản quyền nội dung truyền thông, sản phẩm thương mại số và "nền kinh tế người hâm mộ". Do đặc thù sinh ra từ không gian số, các giải đấu Esports sở hữu khả năng khai thác nội dung vô tận: từ phát sóng đa nền tảng, video highlight, phỏng vấn độc quyền, phân tích thuật toán đến việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để cá nhân hóa trải nghiệm người xem. Song hành với đó là thị trường vật phẩm lưu niệm, áo thi đấu và các sự kiện giao lưu - nơi tinh thần thể thao hòa quyện với niềm tự hào dân tộc, tạo ra giá trị thương mại lâu dài.
Esports Việt Nam đóng góp không nhỏ vào bảng vàng thành tích của Thể thao Việt Nam tại các đấu trường
thể thao quốc tế lớn
Bên cạnh giá trị trực tuyến, Esports còn tạo tác động lan tỏa mạnh mẽ tới kinh tế thực thông qua mô hình Du lịch Esports. Việc đăng cai các giải đấu quốc tế kéo theo hàng ngàn vận động viên, chuyên gia, truyền thông và người hâm mộ toàn cầu đến tham dự, kích cầu trực tiếp các dịch vụ lưu trú, hàng không, ẩm thực, mua sắm và tham quan di sản. Sự kết hợp giữa thi đấu thể thao điện tử, triển lãm công nghệ và lễ hội văn hóa đô thị - như mô hình đang triển khai tại TP.Hồ Chí Minh - đang mở ra định hướng đưa Việt Nam trở thành trung tâm tổ chức sự kiện Esports hàng đầu Đông Nam Á.
Song song đó, yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành điều kiện tiên quyết. Một ngành công nghiệp Esports hoàn chỉnh cần bộ máy vận hành đa dạng gồm quản lý đội tuyển, đạo diễn phát sóng, chuyên gia kỹ thuật, nhà sản xuất nội dung, chuyên gia tiếp thị thể thao số và quản trị viên dữ liệu. Việc đẩy mạnh hợp tác giữa các tổ chức thể thao, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục để đào tạo lực lượng này không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước mà còn hướng tới cung cấp nguồn nhân lực cho khu vực. Ngoài ra, sự xuất hiện của xu hướng Phygital Sports - mô hình thể thao kết hợp giữa vận động thể chất và công nghệ thực tế ảo, cảm biến thông minh - đang tiếp tục mở rộng không gian phát triển cho thể thao số.
Nhiều sự kiện Esports quốc tế được tổ chức thành công tại Việt Nam
Hướng tới cột mốc năm 2030, mục tiêu cốt lõi của Esports Việt Nam không chỉ dừng lại ở số lượng huy chương hay thứ hạng thi đấu. Tầm nhìn chiến lược là hình thành một ngành kinh tế thể thao số toàn diện, vững chắc, có đóng góp thiết thực vào GDP, đưa Việt Nam trở thành điểm đến sự kiện và trung tâm đào tạo nhân lực Esports uy tín của khu vực. Trong một quốc gia đang vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên số, Esports chính là điểm hội tụ hoàn hảo giữa thể thao, công nghệ và công nghiệp sáng tạo, mở ra không gian phát triển rộng lớn cho thế hệ trẻ và khẳng định vị thế mới của thể thao Việt Nam trên trường quốc tế.
N. Hương, Ảnh: VIRESA