Đổi mới phương thức tổ chức, lấy người dân làm trung tâm
Theo chỉ đạo, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Kế hoạch tổ chức các hoạt động kỷ niệm “Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11” giai đoạn 2026 - 2030. Đây được xác định là dịp để khơi dậy tinh thần yêu nước, khát vọng cống hiến, đồng thời phát huy sức mạnh nội sinh của văn hóa và con người Việt Nam.
Phó Thủ tướng yêu cầu việc tổ chức các hoạt động trong năm đầu tiên phải tạo được dấu ấn mới về cách thức tổ chức các sự kiện văn hóa có ý nghĩa quốc gia, góp phần cụ thể hóa chủ trương phát triển văn hóa và xây dựng con người Việt Nam trong giai đoạn mới. Một trong những yêu cầu trọng tâm là đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức, kiên quyết chấm dứt tình trạng hành chính hóa. Thay vì tập trung vào các Lễ kỷ niệm, Hội nghị trong hội trường, các hoạt động cần được đưa ra những không gian gần gũi với đời sống cộng đồng như: Quảng trường, phố đi bộ, di tích văn hóa - lịch sử, bảo tàng, công viên, nhà văn hóa thôn, bản...
Các chuỗi hoạt động trải nghiệm văn hóa cần được tổ chức thực chất, tạo điều kiện để người dân, cộng đồng, văn nghệ sĩ, trí thức, doanh nghiệp và thế hệ trẻ vừa là chủ thể tham gia, sáng tạo, vừa trực tiếp thụ hưởng các giá trị văn hóa. Các hoạt động cũng phải thể hiện bản sắc văn hóa Việt Nam, đồng thời phản ánh tinh thần đổi mới, sáng tạo, hội nhập và khát vọng phát triển đất nước. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo được khuyến khích nhằm tạo thêm những phương thức tiếp cận văn hóa mới, nhất là đối với thế hệ trẻ.
Hướng tới một thương hiệu văn hóa quốc gia
Theo định hướng được đặt ra, “Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11” không chỉ dừng lại ở một chuỗi hoạt động kỷ niệm thường niên mà từng bước trở thành một thương hiệu văn hóa quốc gia.
Để hiện thực hóa mục tiêu đặt ra, Phó Thủ tướng yêu cầu kết hợp hài hòa nguồn lực từ ngân sách nhà nước với việc huy động các nguồn xã hội hóa hợp pháp; đồng thời triệt để thực hành tiết kiệm, bảo đảm an toàn và hiệu quả, tránh phô trương, hình thức, lãng phí.
Yêu cầu được đặt ra là mỗi hoạt động trở thành một sản phẩm văn hóa cụ thể có khả năng lan tỏa; mỗi địa phương có một dấu ấn văn hóa riêng. Qua đó, di sản văn hóa và những giá trị văn hóa độc đáo của dân tộc được đưa sâu hơn vào đời sống xã hội, đồng thời từng bước hình thành những sản phẩm văn hóa có giá trị để quảng bá tại thị trường trong nước và quốc tế.
Để chuẩn bị cho “Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11” năm 2026, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ VHTTDL khẩn trương xây dựng Kế hoạch tổng thể, kèm theo bộ nhận diện thống nhất gồm logo, khẩu hiệu, ấn phẩm và thông điệp truyền thông để sử dụng trên phạm vi cả nước và môi trường số.
Kế hoạch cần xác định rõ chủ đề, thông điệp, nội dung, quy mô, địa điểm và các hoạt động trọng tâm; bảo đảm ngắn gọn, cô đọng, có điểm nhấn, có sản phẩm đặc trưng, tránh dàn trải. Bộ cũng được giao hướng dẫn thống nhất cho các địa phương về tiêu chí tổ chức hoạt động theo hướng sôi nổi, tiết kiệm, tránh phô trương, lãng phí; đồng thời phối hợp xây dựng các hoạt động trải nghiệm văn hóa, di sản, làng nghề, ẩm thực và nghệ thuật truyền thống gắn với sản phẩm, tuyến, điểm du lịch.
Một trong những định hướng đáng chú ý là nghiên cứu tổ chức theo mô hình một sự kiện trọng tâm kết hợp với chuỗi hoạt động hưởng ứng trên phạm vi cả nước. Nội dung cần hấp dẫn, dễ tiếp cận, đặc biệt đối với thanh thiếu niên. Cùng với đó, lựa chọn những sản phẩm văn hóa đặc sắc, có khả năng trở thành sản phẩm thương hiệu thường niên, thuộc các lĩnh vực như di sản, nghệ thuật, văn học, điện ảnh, âm nhạc, ẩm thực, thiết kế và thủ công mỹ nghệ để quảng bá, giới thiệu trong dịp này…
Trong khi đó, đối với các địa phương, yêu cầu đặt ra là chủ động xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với đặc điểm, điều kiện thực tế và bản sắc văn hóa của mình. Kế hoạch của các tỉnh, thành phố phải xác định rõ chủ đề, thông điệp, nguồn lực thực hiện và được trình Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố ban hành trước ngày 20/10/2026.
Mỗi tỉnh, thành phố được yêu cầu lựa chọn ít nhất một hoạt động, sản phẩm hoặc không gian văn hóa tiêu biểu, đặc trưng để giới thiệu, quảng bá trong “Ngày Văn hóa Việt Nam”, gắn với xúc tiến và kích cầu du lịch địa phương. Đó có thể là tuyến phố đi bộ, lễ hội dân gian truyền thống, không gian ẩm thực, làng nghề hoặc những sản phẩm văn hóa đặc sắc khác. Bên cạnh đó, các địa phương được khuyến khích tổ chức các hoạt động giao lưu văn nghệ, thể thao vui tươi, lành mạnh tại bảo tàng, thư viện, di tích văn hóa - lịch sử, không gian công cộng, cơ sở giáo dục và các điểm du lịch.
Việc tổ chức phải đồng thời bảo đảm an ninh trật tự, an toàn phòng cháy, chữa cháy, vệ sinh môi trường và nếp sống văn minh. Các địa phương phải kiên quyết xử lý tình trạng biến tướng lễ hội, mê tín dị đoan hoặc thương mại hóa quá mức các giá trị di sản.
Gắn Ngày Văn hóa Việt Nam với giáo dục và ngoại giao văn hóa
“Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11” cũng được định hướng trở thành dịp tăng cường quảng bá văn hóa Việt Nam ở nước ngoài.
Bộ VHTTDL được đề nghị phối hợp với Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài nghiên cứu tổ chức các hoạt động phù hợp, gắn với ngoại giao văn hóa, thông tin đối ngoại và quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam. Trong tháng 11 hằng năm, các cơ quan đại diện Việt Nam và Trung tâm Văn hóa Việt Nam ở nước ngoài được định hướng đẩy mạnh hoạt động ngoại giao văn hóa, quảng bá di sản văn hóa dân tộc và hình ảnh con người Việt Nam đến cộng đồng quốc tế và kiều bào.
Trong lĩnh vực giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao chỉ đạo phát động, tổ chức các chương trình ngoại khóa, tham quan bảo tàng, học tập lịch sử qua di sản; đồng thời đưa trò chơi dân gian và hoạt động thực hành di sản văn hóa vào trường học trong tuần lễ hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam”.
Bên cạnh đó, các cơ quan báo chí, truyền thông được đề nghị chủ động sản xuất các phóng sự chuyên đề, lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc trên các nền tảng mạng xã hội, thu hút sự quan tâm của giới trẻ. Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam được đề nghị phát động các cuộc thi sáng tạo nội dung quảng bá, giới thiệu về văn hóa dân tộc, vận động đoàn viên, hội viên và nhân dân tích cực tham gia bảo tồn, lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp.
Với định hướng đổi mới cách tổ chức, lấy người dân và cộng đồng làm trung tâm, gắn văn hóa với du lịch, công nghiệp văn hóa, công nghệ số và hoạt động đối ngoại, “Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11” được kỳ vọng từng bước trở thành một hoạt động văn hóa có dấu ấn, tạo sức lan tỏa trong đời sống xã hội. Việc bảo đảm trang trọng nhưng thiết thực, tiết kiệm, hiệu quả sẽ là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình triển khai, qua đó góp phần đưa các giá trị văn hóa Việt Nam đến gần hơn với người dân và bạn bè quốc tế.
VD