Mục tiêu của Đề án là phát triển đội ngũ trí thức ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch có chất lượng cao, cơ cấu hợp lý, có năng lực sáng tạo, nghiên cứu, thực hành, tư vấn và tổ chức thực tiễn; được phát hiện, đào tạo, thu hút, sử dụng, trọng dụng, tôn vinh và phát huy trên cơ sở sản phẩm, kết quả và đóng góp thực chất; sản phẩm trí tuệ được truyền bá, ứng dụng và chuyển hóa thành giá trị văn hóa, xã hội và kinh tế; hình thành và duy trì dữ liệu chuyên ngành thống nhất, kết nối với Hệ thống dữ liệu đội ngũ trí thức Việt Nam, phục vụ phát triển đội ngũ và góp phần thực hiện Chiến lược quốc gia về phát triển đội ngũ trí thức đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Đến năm 2030, Đề án xác định 5 mục tiêu cụ thể, trong đó tập trung hoàn thiện cơ sở nhận diện và nền tảng dữ liệu: ban hành theo thẩm quyền và tổ chức áp dụng tiêu chí cụ thể xác định trí thức thuộc ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch, danh mục lĩnh vực chuyên môn, yêu cầu đối với minh chứng và hướng dẫn nghiệp vụ trên cơ sở Tiêu chí khung; cập nhật, đưa vào khai thác phần dữ liệu thuộc trách nhiệm của Bộ và số liệu ban đầu về đội ngũ trí thức của ngành.
Phát triển lực lượng kế cận và nâng cao chất lượng đội ngũ: phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng trí thức nữ; trí thức trẻ, tài năng và lực lượng kế cận, ưu tiên các chuyên môn thiếu hụt và các ngành nghệ thuật đặc thù; phát triển đội ngũ chuyên gia đầu ngành và trí thức tiêu biểu. Nâng cao hiệu quả thu hút, sử dụng, trọng dụng, đãi ngộ và phát huy: đổi mới cơ chế giao nhiệm vụ, đặt hàng, sử dụng và đánh giá trí thức gắn với sản phẩm, mức độ ứng dụng và tác động; nghiên cứu chính sách thu nhập ổn định, dài hạn đối với trí thức sáng tạo văn học, nghệ thuật; tăng cường huy động trí thức tham gia tư vấn, phản biện, nghiên cứu, sáng tạo và thực hiện nhiệm vụ của ngành; thúc đẩy hợp tác giữa cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu với doanh nghiệp; thu hút trí thức là người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế.
Tăng cường truyền bá, ứng dụng và chuyển hóa sản phẩm trí tuệ: hỗ trợ công bố, phổ biến, biểu diễn, xuất bản, số hóa, chuyển giao và đưa sản phẩm trí tuệ vào quản lý, giáo dục, du lịch, thể thao, công nghiệp văn hóa và đời sống xã hội. Hoàn thiện cơ chế theo dõi, đánh giá: xây dựng và áp dụng khung theo dõi, đánh giá kết quả phát triển đội ngũ phù hợp với hệ thống chỉ số quốc gia.
Chỉ tiêu của Đề án được xây dựng trên cơ sở bám sát các chỉ tiêu của Chiến lược quốc gia tại Quyết định số 2711/QĐ-TTg, cụ thể hóa phù hợp với đặc thù và thẩm quyền của ngành; được tổ chức theo ba nhóm và theo hai giai đoạn. Giai đoạn đến năm 2028 tập trung hoàn thiện nền tảng và số liệu ban đầu; giai đoạn 2028 - 2030 chuyển sang chỉ tiêu kết quả sau khi có số liệu chính thức. Đối với chỉ tiêu quốc gia chưa được phân bổ cụ thể cho từng bộ, ngành, chỉ tiêu đóng góp của Bộ được xác định sau khi có số liệu ban đầu.
Triển khai 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm
Để thực hiện các mục tiêu đề ra, Đề án xác định 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, cụ thể: Nhóm 1. Nhận diện đội ngũ trí thức và tổ chức, cập nhật, khai thác dữ liệu chuyên ngành theo Tiêu chí khung 1.1; Nhóm 2. Phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển lực lượng kế cận. Trong đó, triển khai chương trình cố vấn, kèm cặp giữa chuyên gia đầu ngành, trí thức tiêu biểu, nghệ sĩ, nghệ nhân, huấn luyện viên có uy tín với trí thức trẻ và lực lượng kế cận, gắn với đề tài, tác phẩm, chương trình, dự án hoặc nhiệm vụ chuyên môn thực tế; phát triển nền tảng học tập, học liệu số phục vụ đào tạo, bồi dưỡng. Đối với lĩnh vực thể dục, thể thao, huy động nhà khoa học, bác sĩ, chuyên gia y sinh học, dinh dưỡng, tâm lý, phục hồi chức năng và công nghệ thể thao có uy tín, năng lực và kinh nghiệm phù hợp tham gia cố vấn, kèm cặp trí thức trẻ và lực lượng kế cận. Hoạt động cố vấn gắn với đề tài, chương trình, nhiệm vụ huấn luyện, nghiên cứu hoặc chương trình chăm sóc vận động viên cụ thể; làm rõ nội dung chuyển giao và kết quả thực hiện.
Nhóm nhiệm vụ và giải thứ 3 là thu hút, sử dụng và giao nhiệm vụ gắn với nhu cầu thực tiễn. Đối với thể thao thành tích cao, thực hiện đặt hàng, hợp đồng chuyên gia theo sản phẩm và kết quả đầu ra phục vụ nhiệm vụ Olympic, ASIAD, SEA Games và các giải đấu quốc tế lớn theo quy định của pháp luật. Nội dung, thời gian thực hiện và sản phẩm của nhiệm vụ đặt hàng, hợp đồng chuyên gia được xác định phù hợp với chu kỳ chuẩn bị, đào tạo, huấn luyện vận động viên và yêu cầu chuyên môn dài hạn; làm rõ mục tiêu, sản phẩm và kết quả cần đạt theo từng giai đoạn. Việc triển khai căn cứ nhiệm vụ được phê duyệt, thẩm quyền và nguồn lực thực hiện.
Hỗ trợ hình thành, kết nối hoặc phát triển nhóm nghiên cứu, nhóm sáng tạo, nhóm chuyên gia hoặc mạng lưới chuyên môn liên ngành gắn với nhiệm vụ, sản phẩm và nhu cầu sử dụng kết quả. Đối với lĩnh vực thể dục, thể thao, khuyến khích hình thành, kết nối nhóm chuyên gia liên ngành giữa cơ sở nghiên cứu, cơ sở đào tạo, cơ sở y học thể thao và đơn vị trực tiếp huấn luyện vận động viên, gắn với nhiệm vụ nghiên cứu, tuyển chọn, đào tạo, huấn luyện hoặc chăm sóc vận động viên cụ thể. Thành phần tham gia được xác định phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ; làm rõ đầu mối, trách nhiệm phối hợp, sản phẩm chung và đơn vị tiếp nhận, sử dụng kết quả.
Cùng với đó, Đề án cũng tập trung triển khai các nhóm nhiệm vụ, giải pháp như: trọng dụng, đãi ngộ, tôn vinh và xây dựng môi trường hoạt động sáng tạo; Truyền bá, ứng dụng và chuyển hóa sản phẩm trí tuệ; phát huy vai trò tư vấn, phản biện; Hợp tác quốc tế và truyền thông về đội ngũ trí và tiến hành theo dõi, đánh giá và điều chỉnh Đề án
Vụ Khoa học công nghệ, Đào tạo và Môi trường được giao là đơn vị đầu mối tham mưu Bộ trưởng tổ chức triển khai Đề án theo chức năng, nhiệm vụ được giao; chủ trì xây dựng, trình Bộ trưởng ban hành tiêu chí cụ thể xác định trí thức thuộc ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch và hướng dẫn nghiệp vụ, danh mục, yêu cầu đối với minh chứng và trường dữ liệu chuyên ngành; là đầu mối nghiệp vụ chuyên ngành tiếp nhận, tổng hợp vướng mắc trong quá trình áp dụng và phối hợp với đơn vị được giao nhiệm vụ kỹ thuật dữ liệu; tổng hợp kế hoạch hằng năm; theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, sơ kết, tổng kết và báo cáo theo quy định.
Nguyễn Khang