Từ không gian lớp học, văn phòng làm việc cho đến những hình thức giải trí thường nhật, thói quen ngồi liên tục nhiều giờ khiến không ít người rơi vào trạng thái mệt mỏi, căng thẳng và suy giảm động lực sống.
Thói quen tập luyện thường xuyên giúp thuyên giảm triệu chứng lo âu, nâng cao chất lượng giấc ngủ, tăng cường chức năng não bộ và cải thiện sức khỏe tổng thể
Với đối tượng trẻ em và thanh thiếu niên, việc lạm dụng các thiết bị thông minh kéo dài còn để lại những hệ lụy trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ, hành vi và sự phát triển tâm lý. Giữa bối cảnh đó, một giải pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả to lớn chính là đứng dậy và bắt đầu vận động. Hoạt động thể chất không chỉ củng cố hệ tim mạch, phát triển cơ bắp và nâng cao thể lực, mà còn là liều thuốc tinh thần tự nhiên giúp mỗi người tìm lại sự cân bằng và cảm xúc tích cực.
Ý nghĩa của việc rèn luyện thân thể càng được khắc họa rõ nét nhân Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới 2026 với chủ đề "Lắng nghe trải nghiệm, tạo nên đổi thay". Tuyên bố này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lắng nghe thực tế để thúc đẩy những bước chuyển biến cụ thể trong chăm sóc sức khỏe tâm thần. Hiện nay, các vấn đề tâm lý đang trở thành thách thức mang tính toàn cầu.
Theo đánh giá từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các tình trạng như lo âu hay trầm cảm đang ảnh hưởng sâu sắc đến năng suất lao động, khả năng học tập và chất lượng sống của hàng triệu người. Riêng tại Việt Nam, số liệu từ Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) chỉ ra có khoảng 8% đến 29% trẻ em và thanh thiếu niên phải đối mặt với các vấn đề về sức khỏe tinh thần.
Để cải thiện tình trạng này, vận động thể chất chính là phương pháp dễ tiếp cận nhất. Chuyên gia WHO giải thích rằng khi cơ thể vận động, não bộ sẽ giải phóng các hoạt chất hóa học giúp gia tăng cảm giác tự tin và tinh thần lạc quan. Các bằng chứng khoa học khẳng định thói quen tập luyện thường xuyên giúp thuyên giảm triệu chứng lo âu, nâng cao chất lượng giấc ngủ, tăng cường chức năng não bộ và cải thiện sức khỏe tổng thể. Những thay đổi này không đòi hỏi nỗ lực quá lớn, chỉ cần duy trì các thói quen quen thuộc như đi bộ, đạp xe, chạy bộ hoặc tham gia môn thể thao yêu thích.
Mặc dù mang lại lợi ích rõ rệt, thực tế lại cho thấy con người đang ngày càng ít vận động. Thống kê của WHO chỉ ra khoảng 31% người trưởng thành và 80% thanh thiếu niên trên toàn thế giới chưa đạt mức vận động khuyến nghị. Tại Việt Nam, chỉ số này cũng ở mức báo động khi có tới 91% trẻ em gái và 82% trẻ em trai trong độ tuổi từ 11 đến 17 không vận động đủ 60 phút mỗi ngày. Nhằm đảo ngược xu hướng này, các tổ chức quốc tế đã phát động nhiều chương trình thực tiễn, điển hình là chiến dịch "Let's Move" do Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) phối hợp cùng WHO thực hiện, khuyến khích mọi người dành ra những khoảng thời gian ngắn trong ngày để tập luyện.
Tại Việt Nam, tinh thần ấy đang lan tỏa thông qua Sáng kiến Hợp tác Thể thao vì Sức khỏe Cộng đồng do IOC và WHO khởi xướng, được tổ chức PATH triển khai cùng các đối tác quốc gia và tỉnh Nghệ An. Sáng kiến này hướng tới xây dựng một môi trường tập luyện thường xuyên, kết nối chặt chẽ giữa các ngành y tế, giáo dục và thể thao. Những kết quả ban đầu cho thấy chương trình đã tiếp cận hơn 1,2 triệu lượt người qua các kênh truyền thông, hỗ trợ hơn 229.000 học sinh cùng người dân duy trì thói quen vận động, đồng thời ghi nhận mức tăng 20,6% số lượng học sinh đạt chuẩn vận động khuyến nghị.
Đánh giá về ý nghĩa của chương trình, TS.BS. Lê Thị Thu Hiền, Giám đốc Chương trình Chăm sóc Sức khỏe Ban đầu tại PATH, nhấn mạnh rằng thể thao mang lại giá trị cho mọi lứa tuổi, đặc biệt là thế hệ trẻ. Vận động không chỉ rèn luyện thể chất mà còn tạo không gian vui chơi, giúp thanh thiếu niên giao lưu, xây dựng sự tự tin và hình thành thói quen lành mạnh từ sớm. Thông qua sáng kiến, các đơn vị mong muốn kiến tạo môi trường an toàn, vui vẻ để mọi người tập luyện thường xuyên, góp phần xây dựng những cộng đồng khỏe mạnh toàn diện.
Nhân Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới 10/10, thông điệp hướng tới cộng đồng không nằm ở những mục tiêu cao xa mà bắt đầu từ những hành động nhỏ hàng ngày như đi bộ thêm vài phút, chơi cầu lông cùng bạn bè hay đạp xe cuối tuần cùng gia đình. Khi việc tập luyện trở thành một phần tự nhiên trong sinh hoạt, mỗi chuyển động nhỏ sẽ là bước đệm đưa con người tới một cuộc sống khỏe mạnh, hạnh phúc và gắn kết hơn.
A.T, ảnh PATH