Chào mừng Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản Matsumoto Yohei tới thăm và làm việc tại Bộ VHTTDL, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, từ sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng của Châu Á và trên thế giới năm 2023, hợp tác hai nước trong lĩnh vực văn hóa và thể thao đã đạt được nhiều kết quả thực chất, củng cố sâu sắc tình hữu nghị và giao lưu nhân dân.
Không dừng lại ở các hoạt động ngoại giao bề nổi, sự gắn kết này đã đi vào chiều sâu thông qua chuỗi sự kiện thường niên như: Lễ hội Xúc tiến du lịch - văn hóa Việt Nam tại các địa phương Nhật Bản; các tuần lễ liên hoan phim; chương trình hòa nhạc giao hưởng hay đại nhạc hội opera. Hàng trăm nghìn lượt khách tham quan mỗi năm chính là thước đo chính xác nhất cho sự quan tâm và nhu cầu tìm hiểu văn hóa lẫn nhau ngày càng lớn mạnh của nhân dân hai nước.
Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh phát biểu tại buổi làm việc
Sự tương đồng về triết lý trân trọng các giá trị quá khứ đã tạo nên điểm tựa vững chắc cho hợp tác trong lĩnh vực di sản. Việt Nam vừa qua đã tích cực thể hiện sự ủng hộ để UNESCO chính thức ghi danh quần thể “Kinh đô cổ Asuka và Fujiwara” (tỉnh Nara) của Nhật Bản là Di sản Văn hóa Thế giới vào tháng 7 vừa qua. Ở chiều ngược lại, sự đồng hành bền bỉ và chuyên nghiệp của các cơ quan, chuyên gia Nhật Bản đã để lại dấu ấn đậm nét tại nhiều công trình di sản trọng điểm của Việt Nam, từ Hoàng thành Thăng Long, Khu di tích Mỹ Sơn, Chùa Cầu (Hội An) cho đến các làng cổ Đường Lâm, Phước Tích, Đông Hòa Hiệp.
Mối liên kết này đang tiếp tục mở rộng sang vùng đất di sản Ninh Bình. Việc Viện Nghiên cứu Di sản Văn hóa Nara và tỉnh Ninh Bình ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác vào cuối tháng 8 vừa qua là nền tảng để hai bên triển khai các dự án khảo sát, nghiên cứu chuyên sâu và chương trình đào tạo nhân lực tại Cố đô Hoa Lư. Việc kết hợp năng lực bảo tồn hiện đại của Nhật Bản với kho tàng di sản phong phú của Việt Nam không chỉ giúp hồi sinh các giá trị lịch sử, mà còn tạo động lực phát triển du lịch bền vững cho các địa phương.
Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh tiếp đón ông Matsumoto Yohei, Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản.
Song hành cùng bảo tồn di sản, một trong những nội dung trọng tâm tại buổi làm việc là bài toán bảo vệ bản quyền và quyền sở hữu trí tuệ. Trong bối cảnh Việt Nam đang tập trung nguồn lực phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, vấn đề thực thi bản quyền được xác định là điều kiện tiên quyết, tạo môi trường lành mạnh cho các hoạt động sáng tạo.
Chia sẻ về định hướng của Việt Nam, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thể chế. Đột phá quan trọng nhất là việc bổ sung chức năng giám định tư pháp cho Cục Bản quyền tác giả. Quy định mới này giúp tối ưu hóa quy trình xử lý hồ sơ vi phạm, rút ngắn thời gian xác minh và nâng cao hiệu quả bảo vệ bản quyền tác giả. Bên cạnh đó, Bộ đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an nhằm rà soát, phát hiện sớm và áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm minh, kể cả truy tố hình sự đối với các hành vi vi phạm bản quyền trên không gian mạng.
Về lộ trình lập pháp, Việt Nam đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa và Luật Bản quyền để trình Quốc hội xem xét trong giai đoạn 2027–2028. Phía Nhật Bản – quốc gia sở hữu hệ thống pháp lý và kinh nghiệm quản lý bản quyền hàng đầu thế giới – đánh giá rất cao những bước đi chủ động này của Việt Nam.
Bộ VHTTDL luôn sẵn sàng phối hợp với Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản trong các lĩnh vực có liên quan
Bộ trưởng Matsumoto Yohei khẳng định, hệ thống bảo hộ bản quyền vững chắc là tấm hộ chiếu bắt buộc để đưa các sản phẩm văn hóa quốc gia vươn ra toàn cầu. Nhật Bản sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, hỗ trợ Việt Nam hoàn thiện khung pháp lý, tập huấn nhân lực và thiết lập cơ chế giám sát hiệu quả. Việc ngăn chặn sớm và xử lý triệt để vi phạm bản quyền không chỉ bảo vệ thành quả của nghệ sĩ, mà còn tạo niềm tin để thu hút các dòng vốn đầu tư quốc tế vào thị trường sáng tạo Việt Nam.
Bên cạnh văn hóa, thể thao tiếp tục là cầu nối quan trọng gia tăng sự gắn kết giữa thế hệ trẻ hai nước. Hướng tới Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 20 (ASIAD 20) tổ chức tại Nhật Bản, đoàn thể thao Việt Nam dự kiến tranh tài ở 29 môn thi đấu với 351 vận động viên, 84 huấn luyện viên, 17 chuyên gia nước ngoài cùng đội ngũ bác sĩ và cán bộ hỗ trợ. Bộ trưởng Matsumoto Yohei cam kết, Nhật Bản sẽ chuẩn bị chu đáo nhất về điều kiện cơ sở vật chất, hậu cần và tổ chức, tạo môi trường thi đấu tối ưu cho các vận động viên.
Toàn cảnh buổi làm việc
Tầm nhìn hợp tác giữa hai Bộ không chỉ dừng lại ở quy mô song phương mà còn hướng tới các diễn đàn đa phương tầm vóc. Nhân dịp này, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đã trân trọng gửi lời mời phía Nhật Bản tham dự Diễn đàn Đối thoại cấp cao APEC về các ngành Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo. Đây là sự kiện quan trọng do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì trong khuôn khổ Năm APEC Việt Nam 2027, mang chủ đề: “Các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo: Cực tăng trưởng mới bền vững của nền kinh tế”.
Sự kiện được kỳ vọng sẽ trở thành không gian trao đổi chính sách tầm cỡ khu vực, nơi các nền kinh tế thành viên APEC cùng thảo luận về giải pháp biến di sản và sức sáng tạo thành động lực tăng trưởng kinh tế mới.
N. Hương, Ảnh: BVHTTDL