Năm 1989, khi công cuộc đổi mới mang lại những chuyển biến tích cực trong đời sống kinh tế - xã hội, thể thao Việt Nam cũng chính thức trở lại sân chơi khu vực tại SEA Games lần thứ 15 tổ chức ở Malaysia. Thời điểm đó, điều kiện cơ sở vật chất và kinh phí dành cho thể thao còn nhiều hạn chế. Đoàn thể thao Việt Nam tham dự SEA Games khi ấy chỉ có 42 vận động viên, tranh tài ở 8 môn, gồm: điền kinh, bơi lội, bắn súng, bóng bàn, quyền anh, thể dục dụng cụ, quần vợt và bóng chuyền nữ. Mục tiêu của đoàn chủ yếu là giao lưu, học hỏi kinh nghiệm và từng bước đánh giá trình độ của các quốc gia trong khu vực.
Trong bối cảnh ấy, xạ thủ Ngô Ngân Hà đã tạo nên cột mốc lịch sử khi giành huy chương vàng cá nhân nội dung súng trường hơi tiêu chuẩn nữ với thành tích 583 điểm. Không dừng lại ở đó, bà còn cùng các đồng đội Đặng Thị Đông và Nguyễn Bùi Thiết giành thêm huy chương vàng đồng đội ở cùng nội dung. Chiến thắng này giúp Ngô Ngân Hà trở thành vận động viên đầu tiên mang về huy chương vàng SEA Games cho thể thao Việt Nam kể từ khi nước ta hội nhập trở lại với đấu trường khu vực.
Xạ thủ Ngô Ngân Hà mang về tấm huy chương vàng đầu tiên cho thể thao Việt Nam tại đấu trường SEA Games sau thời kỳ đổi mới
Thành tích của Ngô Ngân Hà đóng góp quan trọng vào kết quả chung của đoàn thể thao Việt Nam tại SEA Games 1989 với tổng cộng 19 huy chương, gồm 3 huy chương vàng, 11 huy chương bạc và 5 huy chương đồng. Trong đó, riêng bà Ngô Ngân Hà đã đóng góp tới hai huy chương Vàng trong số 3 tấm huy chương vàng của toàn đoàn, qua đó trở thành ngôi sao sáng nhất của thể thao Việt Nam tại kỳ đại hội này.
Trước khi tỏa sáng tại SEA Games 1989, Ngô Ngân Hà đã là một trong những xạ thủ xuất sắc của bắn súng Việt Nam khi nắm giữ hai kỷ lục quốc gia ở nội dung súng trường tiêu chuẩn nữ nằm bắn và ba tư thế. Năm 1984, bà lần đầu được bầu chọn vào danh sách vận động viên tiêu biểu toàn quốc sau khi đạt thành tích ấn tượng tại một giải đấu quốc tế ở Moscow (Liên Xô), khi chỉ kém kỷ lục thế giới 7 điểm ở nội dung súng trường tiêu chuẩn nữ nằm bắn.
Sau kỳ SEA Games lịch sử ấy, Ngô Ngân Hà tiếp tục là trụ cột của đội tuyển súng trường nữ Việt Nam trong nhiều năm. Sự nghiệp thi đấu quốc tế của bà kéo dài qua 5 kỳ SEA Games liên tiếp, từ năm 1989 đến năm 1997. Trong khoảng thời gian đó, bà giành tổng cộng 6 huy chương vàng SEA Games, trong đó có 2 huy chương vàng cá nhân. Ngoài ra, bà còn giành nhiều huy chương vàng tại các giải vô địch bắn súng Đông Nam Á, nổi bật là thành tích 5 huy chương vàng và 1 huy chương bạc tại giải năm 1996. Những thành tích ấn tượng này giúp Ngô Ngân Hà trở thành một trong những vận động viên giàu thành tích nhất trong lịch sử bắn súng Việt Nam.
Con đường đến với bắn súng của Ngô Ngân Hà bắt đầu khá tình cờ. Khi còn học tại Trường Hoàng Diệu (quận Ba Đình, Hà Nội), bà từng được tuyển vào đội điền kinh với nội dung nhảy cao. Sau đó, khi các huấn luyện viên bắn súng về trường tuyển chọn vận động viên, bà đã đăng ký thử sức. Ban đầu, Ngô Ngân Hà được xếp tập súng ngắn nhưng vì sợ tiếng nổ lớn nên bà xin chuyển sang súng trường – quyết định nhỏ nhưng lại trở thành bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp.
Năm 1977, khi mới 16 tuổi, Ngô Ngân Hà đã gây chú ý ngay trong lần đầu tham dự Giải vô địch bắn súng toàn quốc khi đạt thành tích gần chạm chuẩn kiện tướng. Từ đó, bà được gọi vào đội tuyển quốc gia và gắn bó với đội tuyển trong suốt hai thập kỷ.
Sau khi kết thúc sự nghiệp vận động viên, Ngô Ngân Hà tiếp tục cống hiến cho bắn súng Việt Nam trên cương vị huấn luyện viên, từng tham gia ban huấn luyện đội tuyển quốc gia trước khi nghỉ hưu. Nhìn lại chặng đường đã qua, những thành tích của Ngô Ngân Hà không chỉ là vinh quang cá nhân mà còn mang ý nghĩa mở đường cho thể thao Việt Nam trong giai đoạn hội nhập.
Trong dòng chảy 80 năm của Thể dục Thể thao Việt Nam, những tấm huy chương của Ngô Ngân Hà tại SEA Games 1989 vẫn luôn được nhắc đến như một dấu mốc đặc biệt. Đó là khoảnh khắc khẳng định sự trở lại của thể thao Việt Nam trên đấu trường khu vực, đồng thời mở ra một hành trình phát triển mạnh mẽ để rồi nhiều thế hệ vận động viên sau này tiếp tục viết tiếp những trang vàng cho thể thao nước nhà.
PV, Ảnh: ST