Hệ thống kiểm soát Doping thế giới đang đứng trước những bước chuyển dịch lớn khi các tiêu chuẩn về tính minh bạch và độc lập ngày càng được thắt chặt. Tại cuộc họp bất thường của ban điều hành cơ quan chống Doping thế giới (WADA) diễn ra theo hình thức trực tuyến, cơ quan quản lý này đã đưa ra khuyến nghị mang tính bước ngoặt nhằm loại bỏ các xung đột lợi ích tại các sự kiện thể thao lớn.
WADA thúc đẩy tính độc lập trong công tác chống Doping
Theo đó, WADA đề xuất việc xét nghiệm tại các giải đấu quy mô như Thế vận hội Olympic, Paralympic, các cuộc thi cấp châu lục và giải vô địch thế giới nên được thực hiện bởi một cơ quan trung lập, hoàn toàn độc lập với tổ chức của nước chủ nhà.
Khuyến nghị này xuất phát từ kết quả phân tích của một nhóm công tác chuyên trách do WADA thành lập nhằm đánh giá tính độc lập về cấu trúc, hoạt động của các tổ chức quốc gia cũng như tác động của quản trị tốt. Cụ thể, các chuyên gia đề xuất tổ chức chống Doping quốc gia của nước chủ nhà không nên can thiệp vào các khâu trọng yếu bao gồm lập kế hoạch phân phối mẫu thử, lựa chọn VĐV xét nghiệm, quản lý kết quả và một số khía cạnh thu thập mẫu. Thay vào đó, một đơn vị khách quan sẽ chịu trách nhiệm bóc tách các chức năng này để bảo vệ sự liêm chính của giải đấu trước các cáo buộc thiên vị. Chủ tịch WADA, ông Witold Bańka, khẳng định bước đi này sẽ củng cố mạnh mẽ niềm tin vào hệ thống toàn cầu, trong khi các cơ quan chống Doping bản địa vẫn giữ vai trò thiết thực ở mảng hậu cần, phối hợp thực thi pháp luật và giáo dục tại chỗ.
Bên cạnh tiêu điểm về tính độc lập của hoạt động xét nghiệm, Ban điều hành WADA đã phê duyệt các điều khoản tham chiếu để rà soát việc thực hiện các cải cách quản trị diện rộng được thông qua từ năm 2022. Quá trình đánh giá cấu trúc và thành phần của Hội đồng quỹ cùng Ban điều hành sẽ do một nhóm ba chuyên gia gồm Ulrich Haas, Dominique Jakob và Gaby Ahrens đảm nhiệm kể từ giữa tháng 8 năm 2026. Tổng Giám đốc WADA, ông Olivier Niggli, khẳng định hoạt động giám sát định kỳ này là chìa khóa để tổ chức duy trì mô hình quản trị hiệu quả nhất, hướng tới sự độc lập và tập trung quyền lợi vào các VĐV.
Nhằm mở rộng năng lực nghiên cứu khoa học xã hội và giáo dục vì cộng đồng thể thao trong sạch, ban quản lý WADA cũng được ủy quyền tiếp tục đánh giá đề xuất thành lập một viện nghiên cứu chuyên biệt. Đồng thời, cơ cấu nhân sự đã được thông qua sửa đổi để mở rộng từ sáu lên bảy thành viên, kèm theo thẩm quyền đề cử trong việc giới thiệu các ứng cử viên chuyên gia độc lập theo Bộ luật chống Doping thế giới năm 2027, dự kiến có hiệu lực vào ngày đầu năm 2028.
Khép lại chương trình nghị sự, Ban điều hành đã chính thức kiến nghị hội đồng Quỹ phê duyệt báo cáo hoạt động thường niên và báo cáo tài chính năm 2025 đã được kiểm toán bởi PricewaterhouseCoopers, đơn vị bảo chứng không phát hiện bất kỳ sai sót trọng yếu nào trong hệ thống sổ sách của tổ chức.
A.T biên dịch, ảnh insidethegames