Cuốn hồi ký “Từ dòng sông quê mẹ”, xuất bản năm 1997 bởi Nhà xuất bản Thể dục Thể thao, do Nguyễn Thị Tú ghi lại theo lời kể của tác giả, đã tái hiện lại câu chuyện cảm động về cuộc đời của một vận động viên bơi lội luôn mang trong mình khát vọng độc lập của dân tộc.
Tên thật là Hoàng Ngọc Chương, Lê Đức Chỉnh lớn lên trong một gia đình nghèo nhưng giàu truyền thống yêu nước. Tuổi thơ của ông gắn bó với dòng sông La hiền hòa, nơi đã nuôi dưỡng niềm đam mê bơi lội và rèn luyện thể lực tự nhiên cho cậu bé Chương. Những ký ức tuổi thơ bên bến nước, bãi cát, cùng cuộc sống làng quê giản dị được tái hiện sinh động trong chương đầu của cuốn hồi ký mang tên “Sông quê”. Chính từ dòng sông quê ấy, tình yêu thể thao và ý chí vươn lên đã dần hình thành trong con người ông.
Cuốn Hồi ký gồm 8 chương
Cuốn Hồi ký gồm tám chương, kể lại hành trình cuộc đời của tác giả. Từ những năm tháng tuổi trẻ mưu sinh trong chương “Đời thợ”, khi ông phải rời quê hương để đi làm thợ ảnh tại Vinh, Quy Nhơn và Nha Trang, cho đến quãng thời gian gắn bó với biển trong chương “Duyên nợ sông nước”. Tại đây, tài năng bơi lội của ông dần được khẳng định. Nhờ tự học kỹ thuật từ các tài liệu tiếng Pháp và kiên trì rèn luyện, ông đã tham gia nhiều cuộc thi bơi ở Trung Kỳ và giành được những chiến thắng ấn tượng, phá kỷ lục ở các cự ly 100m, 200m và 500m tự do. Một trong những dấu mốc đáng nhớ là chiến thắng tại Giải bơi Trung Kỳ tổ chức ở Huế, nơi ông vượt qua nhiều đối thủ mạnh để giành chức vô địch.
Tuy nhiên, trong bối cảnh đất nước còn chìm trong ách đô hộ của thực dân, thể thao khi ấy chủ yếu phục vụ tầng lớp thực dân và bị coi như một hình thức giải trí đơn thuần. Với những người vận động viên Việt Nam yêu nước, thể thao không chỉ là niềm đam mê mà còn trở thành phương tiện để rèn luyện ý chí và sức mạnh phục vụ cách mạng. Điều đó được thể hiện rõ trong các chương tiếp theo của cuốn hồi ký như “Vinh, 1945” và “Chín năm”, khi tác giả tham gia phong trào cách mạng và hòa mình vào dòng chảy lịch sử của dân tộc.
Cố Lão thành cách mạng Lê Đức Chỉnh - nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thể dục thể thao - tác giả Hồi ký “Từ dòng sông quê mẹ”
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, cuộc đời tác giả bước sang một giai đoạn mới. Từ một vận động viên bơi lội, ông trở thành cán bộ cách mạng, tham gia nhiều hoạt động trong phong trào thanh niên và công tác lãnh đạo địa phương. Những ký ức về thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ được ông kể lại chân thực trong các chương “Một bước ngoặt” và “Nhớ thời chống Mỹ”, phản ánh tinh thần kiên cường của cả một thế hệ người Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh gian khổ.
Sau khi đất nước thống nhất, ông Lê Đức Chỉnh được Đảng và Nhà nước giao phụ trách ngành TDTT. Trong vai trò Tổng cục trưởng Tổng cục TDTT, ông đã cùng các đồng nghiệp xây dựng và phát triển phong trào thể thao quần chúng trên phạm vi cả nước. Ông đặc biệt chú trọng việc rèn luyện thể lực cho nhân dân thông qua các phong trào thể thao rộng khắp, với quan điểm rằng tài năng thể thao phải được nuôi dưỡng từ nền tảng phong trào quần chúng.
Chương cuối của cuốn hồi ký mang tên “Trở lại đường đua xanh” kể về niềm đam mê thể thao không bao giờ tắt của ông. Ngay cả khi đã nghỉ công tác và bước vào tuổi cao, ông vẫn duy trì thói quen tập luyện mỗi ngày. Hình ảnh một vận động viên cao tuổi với bộ râu dài, ánh mắt tinh anh tham gia các giải bơi trung và cao tuổi đã ăn sâu trong ký ức của nhiều người làm thể thao.
Khoảng thời gian 13 năm ở cương vị lãnh đạo ngành Thể thao, hình ảnh của ông đã gắn bó với một thời khó khăn nhưng hào hùng của Thể thao Việt Nam
Trong lời giới thiệu của cuốn sách, Ban tổ chức cuộc vận động viết hồi ký “Những kỷ niệm sâu sắc về Thể dục Thể thao” nhấn mạnh rằng nền tảng của thể thao không chỉ nằm ở sức mạnh thể chất mà còn ở những giá trị tinh thần. Cuộc đời của ông chính là minh chứng sinh động cho điều đó. Từ một vận động viên sống trong thời kỳ đất nước còn nô lệ, ông đã đi theo ánh sáng của cách mạng và dùng thể thao như một phần của hành trình phụng sự Tổ quốc.
Ngày nay, khi thể thao Việt Nam đang từng bước hội nhập mạnh mẽ với phong trào Olympic và các đấu trường quốc tế, cuốn hồi ký “Từ dòng sông quê mẹ” với những trang viết giản dị nhưng giàu cảm xúc không chỉ khắc họa hình ảnh một thế hệ con người đã sống, chiến đấu và cống hiến trọn đời cho lý tưởng độc lập dân tộc và sự phát triển của thể thao nước nhà. Trong bức tranh chung đó, cuộc đời, sự nghiệp và đặc biệt là lý tưởng cách mạng của tác giả -ông Lê Đức Chỉnh luôn là nguồn cảm hứng cho các thế hệ cán bộ, vận động viên tiếp tục học tập, noi theo.
PV, Ảnh: ST