Nhìn nhận tương quan lực lượng
Tại kỳ Đại hội lần thứ X này, Nghệ An vẫn kỳ vọng thành tích vào một số môn trọng điểm như: Cử tạ, Lặn, Jujitsu, Cầu mây, Điền kinh, Đá cầu, Bi sắt, Võ cổ truyền, Boxing, Kickboxing. Đây là những môn Nghệ An có truyền thống, có lực lượng tương đối ổn định và từng mang về thành tích tốt ở các kỳ Đại hội trước.

Hiện Nghệ An đang cao điểm bước vào thi đấu các môn trong khuôn khổ Đại hội TDTT toàn tỉnh
So với kỳ Đại hội trước đó 4 năm (2022), khi Nghệ An giành được 13 HCV, 15 HCB và 28 HCĐ, thì ở kỳ này do nhiều thay đổi tác động, chắc chắn áp lực giữ được thành tích vốn có là không hề nhỏ.
Bà Phạm Thị Thịnh - Quyền Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT Nghệ An cho biết: chúng tôi vẫn đặt mục tiêu phấn đấu giữ vững, thậm chí cố gắng nâng số HCV so với kỳ trước. Nhưng để làm được điều đó thì phải rất nỗ lực, bởi tương quan giữa các đoàn bây giờ đã khác nhiều…
Có thể nói đây là một kỳ Đại hội mà Nghệ An sẽ đối diện với nhiều thách thức. Sau sáp nhập, số đoàn tham dự giảm xuống, nhưng sức mạnh của nhiều địa phương lại tăng lên rõ rệt vì họ được cộng gộp lực lượng. Trong khi đó, Nghệ An là tỉnh không sáp nhập, nên khi bước vào Đại hội sẽ phải cạnh tranh với nhiều đoàn có chiều sâu tốt hơn trước.
Khó khăn nữa là Điều lệ các môn thi năm nay thay đổi khá nhiều. Một số môn thế mạnh của Nghệ An bị cắt giảm nội dung, thậm chí có những hạng cân, nội dung sở trường của VĐV không còn nằm trong chương trình thi đấu. Điều đó tác động trực tiếp đến khả năng tranh chấp huy chương. Ví dụ điển hình, theo Điều lệ thi đấu, các môn như Pencaksilat, Vovinam, Muay, Lặn, Đá cầu bị cắt giảm số nội dung thi đấu, đồng thời có sự thay đổi cả về luật và cách đánh. Đây là quy định chung, không chỉ riêng Nghệ An, mà đỏi hỏi tất cả các tỉnh, thành trong cả nước bắt buộc phải có sự điều chỉnh để phù hợp. Thực tế đó cũng khiến việc chuẩn bị cho Đại hội của tỉnh không thể làm theo quán tính như trước mà phải tính toán lại gần như từ đầu.

Đá cầu là thế mạnh của Nghệ An tại kỳ Đại hội lần này
Sẵn sàng các phương án lực lượng
Cũng theo chia sẻ của bà Phạm Thị Thịnh, sau khi nắm bắt tình hình thực tiễn, đơn vị đã chủ động tham mưu kế hoạch từ sớm. Theo dự kiến, đoàn thể thao tỉnh sẽ tham gia Đại hội với 17 môn hiện đang tập trung tại Trung tâm Huấn luyện và thi đấu TDTT tỉnh với gần 180 VĐV, 30 HLV. Ngoài ra, còn có một số môn khác như: Bóng đá, Kéo co, Đẩy gậy.
Tuy nhiên, số lượng không phải là vấn đề lớn nhất. Điều quan trọng là phải cơ cấu lại lực lượng cho phù hợp với Điều lệ mới. Theo đó, hiện ngành thể thao tỉnh đã tiến hành rà soát lại toàn bộ lực lượng theo Điều lệ mới. Nội dung nào bị cắt, hạng cân nào không còn phải điều chỉnh ngay, tránh đầu tư dàn trải. Trên cơ sở đó sẽ chốt lại nhóm môn trọng điểm, nhóm môn có khả năng cạnh tranh huy chương và nhóm VĐV mũi nhọn.
Hiện Trung tâm Huấn luyện và thi đấu TDTT tỉnh cũng đã xây dựng kế hoạch tập huấn theo từng nhóm đối tượng của từng môn. Với VĐV chủ lực, yêu cầu phải có giáo án riêng, có chỉ số chuyên môn cụ thể, bám sát từng giai đoạn để tạo điểm rơi phong độ đúng thời điểm thi đấu. Với những môn đối kháng, ưu tiên tìm cơ hội đưa VĐV đi cọ xát ở các trung tâm mạnh trong nước.
Cùng với đó, Trung tâm cũng tính toán phương án tổ chức lại lực lượng theo hướng bổ trợ lẫn nhau. Ở những môn không đủ quân số cùng hạng cân để tập đối kháng, ban huấn luyện phải tính tới phương án ghép nhóm, mời "quân xanh", hoặc phối hợp với các đơn vị bạn để tăng số buổi cọ xát thực chiến.
Ngoài yếu tố chuyên môn, với nhiều môn đang tập trung tập luyện tại Trung tâm huấn luyện và thi đấu TDTT tỉnh, được ban huấn luyện chú trọng nhiều hơn đến yếu tố tâm lý thi đấu. Với Đại hội lớn, bản lĩnh là chuyện rất quan trọng, VĐV cần được chuẩn bị cả về chuyên môn lẫn tinh thần, nhất là với những VĐV lần đầu dự Đại hội. Hiểu được điều này, nên trong thời gian qua, Ban huấn luyện của từng đội tuyển ngoài việc tập chuyên môn đều xen kẽ hỗ trợ các em giữ được sự ổn định, tự tin và biết cách vượt áp lực ở thời điểm quyết định.
Lợi thế hiện nay của Nghệ An còn nằm ở truyền thống và tinh thần thể thao rất cao khi luôn có những HLV tâm huyết, những VĐV giàu ý chí, sẵn sàng nỗ lực hết mình vì màu cờ sắc áo. Nếu giữ được tinh thần ấy, cộng với sự chuẩn bị chặt chẽ, thể thao Nghệ An vẫn có cơ sở để hy vọng vào một kỳ Đại hội thành công.

Hiện các VĐV của nhiều môn thế mạnh đang tập trung tập luyện tại Trung tâm Huấn luyện và thi đấu TDTT Nghệ An
Đến thời điểm này, Nghệ An đã hoàn thành Đại hội TDTT cấp xã, phường. Theo kế hoạch, Đại hội TDTT cấp tỉnh lần thứ X năm 2026 chính thức Khai mạc vào ngày 7/5 tại sân vận động thành phố Vinh. Đại hội lần này tổ chức thi đấu 18 môn, bao gồm: Bóng đá, Bóng chuyền, Việt dã, Điền Kinh, Bóng bàn, Cầu lông, Bóng chuyền bãi biển, Karate, Vovinam, Võ cổ truyền, Đá cầu, Cờ vua, Bơi, Vật dân tộc, Đẩy gậy, Kéo co, Bắn nỏ, Bi sắt với sự tham gia của 20 đơn vị xã, phường và các Sở, ban, ngành.
Việc tổ chức thi đấu các môn trong chương trình Đại hội cấp tỉnh được chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn 1 từ tháng 11/2025 đến hết tháng 4/2026. Các môn còn lại sẽ thi đấu sau khi Khai mạc Đại hội.
Theo kế hoạch, Sau khi kết thúc Đại hội TDTT cấp tỉnh, Nghệ An sẽ tuyển chọn lực lượng VĐV tiêu biểu có thành tích tốt thành lập đoàn thể thao Nghệ An tham dự Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X vào quý IV năm 2026.
Minh Phương, ảnh: ĐA