Đối với bộ môn "nữ hoàng" nước nhà, đây thực sự là một phép thử cho bản lĩnh, chiến lược đầu tư và khả năng bứt phá. Với mục tiêu đầy tham vọng, toàn đội tuyển đang bước vào giai đoạn chuẩn bị ráo riết với một tinh thần quyết tâm cao nhất.
Những tín hiệu lạc quan đầu tiên cho chu kỳ chuẩn bị này đến từ Đại hội Thể thao bãi biển châu Á 2026 vừa kết thúc tại Trung Quốc. Việc Hà Thị Thúy Hằng bước lên bục cao nhất ở nội dung nhảy xa nữ với thành tích 6,16m và Phạm Văn Nghĩa đăng quang nội dung nhảy xa nam với thông số 7,44m đã tạo nên cú hích tinh thần quan trọng cho Điền kinh Việt Nam. Dù môi trường thi đấu trên cát và sân vận động có sự khác biệt rõ rệt về mặt kỹ thuật, nhưng những tấm HCV này chính là minh chứng cho năng lực thích ứng và bản lĩnh thi đấu của các VĐV Việt Nam trong điều kiện khắc nghiệt.
Hà Thị Thúy Hằng bước lên bục cao nhất ở nội dung nhảy xa nữ với thành tích 6,16m tại Tam Á 2026
Tuy nhiên, giới chuyên môn cũng nhìn nhận một cách thẳng thắn rằng những con số 6,16m hay 7,44m vẫn chưa phải là những thông số lý tưởng để cạnh tranh huy chương ở một đấu trường khốc liệt như ASIAD. Thực tế cho thấy, để chạm tay vào huy chương nhảy xa nữ tại sân chơi châu Á, các VĐV thường phải đạt ngưỡng từ 6,50m đến 6,73m. Do đó, thành công tại giải bãi biển chỉ được xem là bước chạy đà tinh thần, là cơ hội quý giá để các tuyển thủ cọ xát và tự điều chỉnh mình trước khi bước vào những thước ngắm chuyên môn quan trọng hơn, điển hình là Giải vô địch châu Á dành cho nhóm nội dung nhảy diễn ra tại Trung Quốc vào trung tuần tháng 5 này.
Chiến lược đầu tư "cá nhân hóa" và sự trỗi dậy của thế hệ kế cận
Để san lấp khoảng cách trình độ với các cường quốc như Trung Quốc, Nhật Bản hay Qatar, Liên đoàn Điền kinh Việt Nam đã triển khai một giáo án huấn luyện mang tính đột phá: cá nhân hóa cho từng nhóm nội dung. Hiện tại, 49 VĐV ưu tú nhất đang được tập trung tại hai trung tâm huấn luyện trọng điểm là Hà Nội và Đà Nẵng. Thay vì áp dụng một công thức chung, Ban huấn luyện đã dày công thiết kế chương trình tập luyện riêng biệt, dựa trên đặc điểm thể chất và mục tiêu thành tích của mỗi cá nhân.
Trong khi nhóm nội dung chạy trung bình và dài, với sự dẫn dắt của "cô gái vàng" Nguyễn Thị Oanh, đang tập trung nâng cao khả năng duy trì tốc độ trên quãng đường dài, thì nhóm nội dung tốc độ và kỹ thuật như nhảy hay vượt rào lại đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối trong từng pha xuất phát và bứt tốc. Điểm sáng trong công tác chuẩn bị năm nay chính là sự xuất hiện của những tài năng trẻ đầy hứa hẹn. Điển hình là Lê Thị Cẩm Tú, VĐV 20 tuổi đã gây chấn động khi phá kỷ lục 200m tồn tại suốt 15 năm của "nữ hoàng tốc độ" Vũ Thị Hương. Hay như Phùng Thị Huệ với tấm HCV 100m tại giải Singapore mở rộng, đang dần tiệm cận kỷ lục quốc gia. Sự đan xen giữa kinh nghiệm dày dạn của các trụ cột và sức trẻ của những nhân tố mới đang tạo ra một cấu trúc đội tuyển bền vững và đầy tiềm năng.
Phạm Văn Nghĩa đăng quang nội dung nhảy xa nam với thông số 7,44m tại ABG6
Động lực mạnh mẽ từ những thay đổi về chế độ
Một trong những yếu tố then chốt giúp tinh thần các tuyển thủ lên cao nhất trong giai đoạn này chính là việc áp dụng Nghị định 349/2025/NĐ-CP về chế độ, chính sách mới cho VĐV. Lần đầu tiên, các thành viên đội tuyển được hưởng mức lương và chế độ dinh dưỡng ưu việt hơn hẳn so với trước đây.
Bên cạnh đó, các quy định mới về bố trí việc làm sau khi giải nghệ cũng giúp các tuyển thủ trút bỏ được gánh nặng về tương lai để toàn tâm toàn ý cống hiến cho chuyên môn. Sự quan tâm thiết thực từ các nhà quản lý không chỉ dừng lại ở tiền thưởng mà còn nằm ở cam kết hỗ trợ tối đa về trang thiết bị và kinh phí tập huấn nước ngoài tại các cường quốc điền kinh như Trung Quốc hay Singapore. Liên đoàn Điền kinh Việt Nam thậm chí còn treo mức thưởng lớn cho mỗi tấm HCV ASIAD, nhằm khích lệ tối đa ý chí chiến đấu của các VĐV.
Nhìn về phía trước, ASIAD 20 tại Nhật Bản được dự báo sẽ là một đấu trường cực kỳ khốc liệt với nội dung mới như đi bộ bán marathon hay tiếp sức hỗn hợp. Khác với SEA Games, tại châu Á, khoảng cách về trình độ ở các nội dung như ném lao hay đẩy tạ vẫn còn là một khoảng cách rất lớn để san lấp. Tuy nhiên, Điền kinh Việt Nam không chọn cách tiếp cận dàn trải mà tập trung nguồn lực vào các nội dung trọng điểm có khả năng tranh chấp cao nhất như tiếp sức 4x400m nữ và các nội dung cá nhân của những VĐV đang ở độ chín sự nghiệp.
Với những tài năng trẻ như Bùi Thị Kim Anh hay Lê Thị Tuyết Mai…, ASIAD 20 sẽ là cánh cửa mở ra một chân trời mới. Hành trình hướng tới Nhật Bản không chỉ có mồ hôi trên sân tập mà còn là cuộc đấu trí về chiến thuật và sự chuẩn bị tâm lý. Vượt qua những thất bại của kỳ ASIAD trước, Điền kinh Việt Nam đang từng bước nỗ lực tiến về phía trước với một niềm tin rằng, khi sức mạnh của ý chí được kết hợp cùng một chiến lược đầu tư bài bản và sự hỗ trợ kịp thời từ chính sách, Điền kinh Việt Nam sẽ một lần nữa được khẳng định trên đỉnh cao châu lục.
A.T, ảnh TX