Trong suốt nhiều thập kỷ, quan niệm về thể thao tại Việt Nam thường gắn liền với khái niệm “phúc lợi” hoặc “thành tích cao” mang tính phi lợi nhuận. Tuy nhiên, nhìn vào dòng chảy kinh tế toàn cầu, thể thao từ lâu đã là một ngành công nghiệp có tỷ trọng đóng góp lớn vào GDP của các cường quốc. Tại Việt Nam, bước ngoặt tư duy đã thực sự bắt đầu khi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Quyết định 1189/QĐ-TTg).
Thể thao Việt Nam đang đứng trước cơ hội trở thành một ngành kinh tế thực thụ với quy mô dự báo có thể chạm mốc 30 tỷ USD vào năm 2040. Để đạt được con số này, việc kiến tạo một hành lang pháp lý minh bạch, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia vào chuỗi giá trị thể thao là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu.
Thị trường thể thao: chuyển trọng tâm đầu tư từ “tài trợ” sang “góp vốn chiến lược”
Thực tế cho thấy, thị trường thể thao không chỉ là câu chuyện của các vận động viên trên sân đấu, mà là sự tổng hòa của hàng triệu người tiêu dùng. Phân tích của các chuyên gia tại Diễn đàn kinh tế Thể thao 2026 - sự kiện vừa được tổ chức tại Hà Nội vào cuối tháng 3 vừa qua đã chỉ rõ: Thị trường thể thao Việt Nam đang dịch chuyển từ giai đoạn sơ khai sang giai đoạn tổ chức chuyên nghiệp.
Đại biểu tham dự Diễn đàn kinh tế Thể thao năm 2026 đã có nhiều ý kiến bổ ích về tiềm năng thị trường
thể thao trong nước và quốc tế
Tài sản lớn nhất của ngành kinh tế này không còn chỉ là các huy chương, mà là dữ liệu người dùng (user data) và quyền sở hữu trí tuệ (IP). Khi chúng ta coi người hâm mộ là khách hàng và các giải đấu là sản phẩm dịch vụ cao cấp, các dòng giá trị mới sẽ được khơi thông. Thị trường cần được tổ chức lại dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế, nơi các câu lạc bộ, giải đấu và vận động viên được vận hành như những thực thể kinh tế độc lập, có khả năng tạo ra lợi nhuận và đóng góp ngân sách bền vững.
Một trong những điểm nghẽn lớn nhất của kinh tế thể thao Việt Nam thời gian qua là mô hình tài trợ thiếu tính bền vững. Nhiều doanh nghiệp đến với thể thao vẫn mang tâm thế “làm từ thiện” hoặc quảng bá ngắn hạn. Điều này khiến các đơn vị thể thao rơi vào tình trạng bị động về tài chính.
Hướng đi mới được khẳng định tại Diễn đàn kinh tế thể thao năm 2026 là thúc đẩy mô hình “Đầu tư chiến lược”. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò người kiến tạo, định dẫn bằng cơ chế thuế, đất đai và các mô hình hợp tác công tư (PPP). Doanh nghiệp không chỉ đứng ngoài sân đấu để treo biển quảng cáo, mà trở thành những cổ đông, những người đồng kiến tạo hệ sinh thái.
Việc đầu tư vào thể thao cần được nhìn nhận là đầu tư vào hạ tầng xã hội và chất lượng. Các dự án khu liên hợp thể thao thông minh, các học viện đào tạo trẻ quy mô công nghiệp cần được hưởng các chính sách ưu đãi đầu tư tương đương với các ngành công nghệ cao. Khi nguồn vốn tư nhân được khơi thông một cách bài bản, áp lực lên ngân sách nhà nước sẽ giảm xuống, đồng thời hiệu quả khai thác tài sản công trong thể thao sẽ được tối ưu hóa.
Đa dạng hóa mô hình doanh thu: Tăng trưởng “ngoài sân đấu”
Thực tiễn cho thấy, để xây dựng một nền kinh tế thể thao tự chủ, việc đa dạng hóa nguồn thu là yếu tố sống còn. Bài học từ các nền công nghiệp thể thao tiên tiến chỉ ra rằng, doanh thu từ vé và chuyển nhượng cầu thủ chỉ chiếm một phần nhỏ. Tại Diễn đàn kinh tế thể thao 2026, mô hình doanh thu hiện đại cho Việt Nam đã được định hình qua 5 trụ cột cốt lõi:
Diễn đàn kinh tế Thể thao năm 2026 thu hút hơn 300 đại biểu trong nước và quốc tế tham dự
Thứ nhất là sở hữu và quản trị chuyên nghiệp, biến các CLB thành những thương hiệu mạnh. Thứ hai là khai thác truyền thông và nội dung số, nơi bản quyền truyền hình và các nội dung sáng tạo trên nền tảng xuyên biên giới trở thành "con gà đẻ trứng vàng". Thứ ba là kinh tế bất động sản và hạ tầng, biến sân vận động thành những trung tâm giải trí, thương mại hoạt động quanh năm. Thứ tư là ứng dụng dữ liệu và công nghệ AI để cá nhân hóa trải nghiệm người hâm mộ. Cuối cùng là sự kết hợp chặt chẽ với Du lịch và Trải nghiệm, biến mỗi sự kiện thể thao thành một đòn bẩy phát triển kinh tế vùng.
Sự trỗi dậy của các giải chạy marathon, các giải golf hay các sự kiện ESports trong những năm gần đây là minh chứng rõ nét cho việc thể thao có thể kéo theo sự phát triển của ngành hàng không, khách sạn và dịch vụ ăn uống. Đây chính là mô hình “kinh tế xanh” không khói mà chúng ta đang hướng tới.
Trong lộ trình 10 năm tới, thể thao Việt Nam sẽ tập trung tăng tốc vươn lên ngang hàng với các lĩnh vực như: logistics hay công nghiệp sáng tạo.
Cụ thể, đến năm 2035, mục tiêu là hình thành một nền kinh tế thể thao thực thụ. Ở đó, các rào cản về cơ chế phối hợp liên ngành giữa Văn hóa, Thể thao, Du lịch, Tài chính và Kế hoạch - Đầu tư cần được tháo gỡ và chỉ cần một đơn vị chủ quản xuyên suốt.
Bên cạnh đó, chuyển đổi số phải được coi là công cụ then chốt. Việc minh bạch hóa dữ liệu, số hóa quy trình quản lý sẽ giúp các nhà đầu tư nhìn thấy bức tranh lợi nhuận rõ ràng hơn, từ đó tạo ra sức hút mạnh mẽ cho các dòng vốn FDI vào lĩnh vực thể thao.
Như vậy có thể nói, kinh tế thể thao không chỉ là con số về tiền tệ; nó còn phản ánh sức mạnh, vị thế và tầm vóc của một dân số khỏe mạnh, năng động. Việc xây dựng một hệ sinh thái kinh tế thể thao bền vững là con đường tất yếu để thể thao Việt Nam vươn tầm châu lục và thế giới, đồng thời hiện thực hóa khát vọng xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.
Với sự đồng thuận từ chính sách đến hành động của cộng đồng doanh nghiệp, chúng ta có quyền tin tưởng rằng: Kinh tế thể thao Việt Nam đang thực sự chuyển mình, sẵn sàng đóng góp xứng đáng vào công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong kỷ nguyên mới.
N. Hương, Ảnh: T.Dương