Mở đầu phần chia sẻ, Tiến sĩ Lê Cẩm Hà đã đặt ra vấn đề cốt lõi về tư duy quản trị khi xây dựng chiến lược phát triển cho toàn ngành cũng như từng bộ môn cụ thể. Chuyên gia thẳng thắn chỉ ra những hạn chế của lối mòn lập kế hoạch truyền thống, vốn thường thiếu tính khả thi do dự toán nguồn lực không sát thực tế và thiếu tầm nhìn quốc tế khi bỏ qua các xu hướng quản trị toàn cầu như chuyển đổi số hay kinh tế thể thao. Việc chuyển đổi sang tư duy quản trị mới sẽ giúp các bản đề án đạt tính khả thi cao dựa trên dữ liệu thực tế cùng năng lực giải ngân chuẩn xác. Đồng thời, sự dịch chuyển từ tư duy hành chính mang tính đối phó thủ tục sang việc xây dựng một bản đồ định vị nguồn lực và cam kết hành động dựa trên dữ liệu sẽ giúp TTVN tiếp cận các chuẩn mực quốc tế, tích hợp hiệu quả các yếu tố kinh tế, công nghệ và phát triển bền vững.
Tiến sĩ Lê Cẩm Hà - Học viện Hành chính và Quản trị công
Đi sâu vào bức tranh toàn cảnh về kinh tế thể thao, bài tham luận nhấn mạnh sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức khi thể thao không chỉ dừng lại ở vai trò phục vụ xã hội hay thi đấu lấy thành tích, mà đã trở thành một trụ cột kinh tế - xã hội quan trọng. Điều này kéo theo sự thay đổi vai trò của doanh nghiệp, từ nhà tài trợ đơn thuần mang tính ngắn hạn sang đối tác đầu tư chiến lược lâu dài.
Bốn trụ cột chính tạo nên doanh thu cho ngành thể thao hiện nay, bao gồm: việc thúc đẩy kinh tế thể thao và xã hội hóa thông qua chuyển đổi tư duy từ chi tiêu ngân sách sang tạo ra doanh thu, gắn kết đăng cai sự kiện với du lịch lữ hành, thu hút vốn PPP vào hạ tầng và tối ưu hóa bản quyền truyền hình cũng như thương mại hóa thương hiệu. Trụ cột thứ hai là chuyển đổi số toàn diện, tập trung vào quản trị dữ liệu vận động viên, ứng dụng AI và Big Data để tối ưu hóa huấn luyện, cùng việc số hóa hệ thống giải đấu và dịch vụ đặt sân bãi cho cộng đồng. Hai trụ cột còn lại hướng đến sự phát triển xanh và bao trùm, thông qua việc vận hành các thiết chế thể thao tiết kiệm năng lượng, tổ chức giải đấu không rác thải nhựa, kết hợp với việc đẩy mạnh thể thao cho người khuyết tật, thúc đẩy bình đẳng giới và bảo vệ quyền lợi cho các nhóm yếu thế.
Tiến sĩ Lê Cẩm Hà mang đến nhiều góc nhìn khoa học và thiết thực về kỹ năng xây dựng đề án, kế hoạch trong lĩnh vực TDTT
Từ những định hướng chiến lược đó, Tiến sĩ Lê Cẩm Hà đã chỉ ra các cơ hội lớn cho Việt Nam trong việc phát triển du lịch thể thao kết hợp nền tảng số, ứng dụng kết nối cộng đồng và thị trường trang thiết bị thông minh. Việc phát triển bền vững phải dựa trên ba trụ cột: Môi trường với các sự kiện xanh; Xã hội với tính bình đẳng và gắn kết cộng đồng; Kinh tế với việc tạo chuỗi giá trị dài hạn, tránh hiện tượng xây dựng các công trình đắt đỏ nhưng lãng phí. Việc ứng dụng công nghệ như phân tích dữ liệu carbon bằng AI, số hóa vé và vận hành sân vận động thông minh sẽ là động lực thúc đẩy tính bền vững này. Thực tiễn từ các giải chạy marathon tại Việt Nam gần đây với xu hướng loại bỏ chai nhựa đơn, dùng ly silicone tái sử dụng và quyên góp đồ cũ đã minh chứng cho sự lan tỏa của tư duy thể thao xanh.
Để cụ thể hóa các mục tiêu phát triển, Tiến sĩ Lê Cẩm Hà đã chi tiết hóa cấu trúc chuẩn của một đề cương đề án, bao gồm đầy đủ các phần từ sự cần thiết, phạm vi, căn cứ pháp lý và thực tiễn, cho đến quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp, kinh phí thực hiện, tổ chức thực hiện và kiến nghị. Báo cáo viên nhấn mạnh rằng mỗi mục tiêu trong đề án cần được cụ thể hóa bằng kế hoạch hành động theo nguyên tắc 5W1H2C, tức là xác định rõ làm gì, tại sao, ở đâu, khi nào, ai làm, làm như thế nào, chi phí bao nhiêu và kiểm soát ra sao.
Việc chuyển đổi sang tư duy quản trị mới sẽ giúp các bản đề án đạt tính khả thi cao
Trong quá trình quản lý, giám sát và đánh giá, việc thiết lập Bộ chỉ số KPIs là bắt buộc, bao gồm chỉ số đầu vào về ngân sách và nhân sự, chỉ số tiến độ về tập huấn và kiểm tra y sinh, cùng chỉ số đầu ra về thành tích và thứ hạng. Cơ chế báo cáo cần duy trì định kỳ theo tháng, quý, năm, kết hợp với việc rà soát giữa kỳ sau 2 đến 3 năm để đánh giá lại tính khả thi và điều chỉnh linh hoạt theo tình hình thực tế.
Đối với việc áp dụng vào một bộ môn cụ thể như điền kinh, quá trình xây dựng đề án và kế hoạch đòi hỏi phải đánh giá toàn diện từ thực trạng phong trào, thành tích thi đấu, đến sự tham gia của các bên liên quan như HLV, VĐV, trường học và địa phương. Việc triển khai kế hoạch cần đi kèm với các giải pháp khắc phục khó khăn về kinh phí, hạ tầng, đồng thời có chiến lược phát hiện tài năng trẻ, bồi dưỡng nhân lực và đưa ra chính sách đãi ngộ thỏa đáng. Trong tầm nhìn 5 đến 10 năm tới, các cơ quan quản lý cần chú trọng công tác kiểm tra, giám sát tiến độ và có dự phòng rủi ro nhằm bảo đảm môn điền kinh nói riêng cũng như các môn thể thao nói chung phát triển một cách bền vững, đúng định hướng.
A.T, ảnh QL