Đầu tư tài chính lớn
Những người làm công tác quản lý thể thao tại Singapore đã sớm nhận ra rằng, đối với các vận động viên thi đấu, chi phí đào tạo ở trình độ cao đòi hỏi sự đầu tư tài chính rất lớn trong nhiều năm.
Trong số tất cả các vận động viên mơ ước giành huy chương Olympic, chỉ một tỷ lệ nhỏ có thể đứng trên bục vinh quang tại Thế vận hội. Hội đồng Olympic quốc gia Singapore vào những năm 1990, dưới sự chỉ đạo của vị Chủ tịch lúc bấy giờ là Tiến sĩ Yeo Ning Hong, đã nghĩ ra một kế hoạch khuyến khích để khen thưởng các vận động viên giành huy chương. Singapore xây dựng chương trình trao giải bằng tiền mặt cho các vận động viên giành thành tích cao tại các Đại hội Thể thao lớn như: Olympic, Asiad, Khối thịnh vượng chung và Đông Nam Á.
Phần thưởng huy chương vàng lớn nhất là 1 triệu USD, được trao cho vận động viên giành được huy chương vàng cá nhân tại Thế vận hội. Khoản tiền nhỏ nhất là 10.000 USD cho một vận động viên giành huy chương vàng cá nhân tại SEA Games. Giá trị của các giải thưởng thay đổi tùy theo Đại hội tương ứng, trong đó Thế vận hội có mức thưởng cao hơn đáng kể. Các giải thưởng cũng khác nhau, dựa trên huy chương cá nhân so với huy chương sự kiện đồng đội hoặc huy chương thể thao đồng đội.
Có trần về giải thưởng, các vận động viên sẽ được thưởng tối đa cho 3 huy chương vàng cá nhân giành được tại SEA Games, 2 huy chương vàng cá nhân giành được tại Đại hội Thể thao Khối thịnh vượng chung và Đại hội Thể thao châu Á và huy chương vàng cá nhân đầu tiên giành được tại Thế vận hội. Tất cả các giải thưởng đều được trao cho vận động viên chiến thắng chứ không phải Hiệp hội Thể thao quốc gia, nhưng bắt buộc tất cả các vận động viên phải trích lại một tỷ lệ phần trăm nhất định trong số giải thưởng cho Hiệp hội Thể thao quốc gia của họ để đào tạo và phát triển trong tương lai.
Ví dụ trường hợp của vận động viên bơi Joseph Schooling - người mang về tấm huy chương vàng Olympic 2016 cho Singapore. Tờ Strait Times cho rằng, gia đình Schooling đã phải chi phí rất nhiều để đưa anh sang Mỹ học và nâng cao thành tích. Con số này xấp xỉ tiền thưởng mà anh nhận được cho những thành tích ở SEA Games, Asiad và Olympic. Tuy nhiên, Thể thao Singapore cũng đã giúp đỡ hết sức để Schooling thi đấu. Tại các giải đấu lớn, quốc gia này luôn cử đoàn tiền trạm sang địa điểm thi đấu nhiều lần để chọn nơi đóng quân tốt nhất. Schooling có vệ sĩ bảo vệ, có chuyên gia y tế, vật lý trị liệu, phân tích video… để giúp anh có được thể lực, tâm lý và lựa chọn giải pháp thi đấu tốt nhất. Từ Chính phủ đến gia đình đã tạo rất nhiều điều kiện thuận lợi cho các vận động viên thể thao thành tích cao tại Singapore, do đó, Thể thao của đảo quốc Sư tử trở thành một trong những điểm sáng của Thể thao khu vực Đông Nam Á.
Chính sách Thưởng tiền, miễn nghĩa vụ quân sự
Các quốc gia đều rất mong mỏi có được thành công ở các kỳ đại hội thể thao khu vực, châu lục và thế giới. Vì vậy, họ thường hứa hẹn sẽ trao các phần thưởng như nhà cửa, tiền bạc, ô tô và thậm chí cả công việc trong chính phủ để khuyến khích các vận động viên phấn đấu hết mình mang huy chương về cho đất nước. Về phần mình, các vận động viên luôn khẳng định, họ quan tâm đến vinh quang hơn là lợi nhuận tài chính. Tuy nhiên, theo sau các huy chương, đặc biệt là huy chương vàng, thường sẽ là một cơn mưa phần thưởng có thể làm thay đổi cuộc đời của các vận động viên và gia đình họ.
Khi tiễn Đoàn Thể thao Indonesia đi thi đấu Asiad 19 tại Hàng Châu (Trung Quốc) ngày 19/9/2023, Tổng thống Joko Widodo cho biết, các vận động viên giành huy chương sẽ được thưởng 1 ngôi nhà. Theo ủy nhiệm của Tổng thống, Trưởng đoàn Thể thao Indonesia tham dự Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 19 - Basuki Hadimuljono - và Bộ trưởng Điều phối Văn hóa và Phát triển Con người (Menko PMK) - Muhadjir Effendy - nhấn mạnh: “Giành được huy chương, bạn sẽ có được một ngôi nhà”.
Ở nhiều quốc gia, phần thưởng dành cho người đoạt huy chương thường là tiền hoặc vật phẩm, nhưng ở một số nước khác, phần thưởng có thể đặc biệt hơn. Đó là trường hợp ở Hàn Quốc - nơi áp dụng nghĩa vụ quân sự bắt buộc đối với công dân là nam giới khỏe mạnh từ 18-28 tuổi. Tại Hàn Quốc, các vận động viên nam giành huy chương vàng tại Đại hội Thể thao châu Á có thể được miễn ít nhất 18 tháng nghĩa vụ quân sự.
Ví dụ như “ngôi sao” bóng đá của câu lạc bộ Tottenham Hotspur - Son Heung-min - được miễn nghĩa vụ quân sự 5 năm trước. Thay vì phục vụ ít nhất 18 tháng trong quân đội, anh chỉ trải qua 3 tuần huấn luyện cơ bản. Sự miễn trừ này đang gây tranh cãi, đặc biệt là đối với môn Thể thao điện tử. Môn thể thao này xuất hiện lần đầu như một môn thể thao có huy chương tại Đại hội Thể thao châu Á vừa qua, nhưng vẫn bị một số người coi là không phù hợp với một sự kiện thể thao quốc tế lớn.
Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng, việc nhận được tiền thưởng hoặc các khoản thưởng bằng vật chất có thể thay đổi cuộc sống của một số vận động viên, đặc biệt là những người xuất thân từ gia đình nghèo. Ví dụ về một vận động viên phải đối mặt với những trở ngại trong cuộc đời là vận động viên ném lao người Ấn Độ - Neeraj Chopra. Anh là nhà vô địch thế giới, nhà vô địch Olympic và nhà vô địch Asiad, nhưng cuộc sống của Neeraj không phải lúc nào cũng dễ dàng. Sau thành công vào năm 2017, Chopra trở thành một sĩ quan trẻ trong quân đội Ấn Độ. "Bố tôi là nông dân, mẹ tôi làm nội trợ... Trong gia đình tôi không có ai làm việc trong Chính phủ nên ai cũng vui. Đối với tôi, đây là một sự nhẹ nhõm vì giờ đây tôi có thể hỗ trợ tài chính cho gia đình ngoài việc theo đuổi việc tập luyện”, Chopra nói sau khi gia nhập quân đội Ấn Độ.
Phát triển cơ sở hạ tầng thể thao mạnh mẽ
Lập kế hoạch tài sản, phát triển trung tâm đa năng và các dòng tạo doanh thu sáng tạo là những phương pháp phổ biến để xác định tiềm năng tạo doanh thu cao trong tương lai của cơ sở hạ tầng và tỷ lệ thu hồi vốn đầu tư.
Ngoài ra, các nhà phát triển sân vận động đang xem xét công nghệ để tạo ra trải nghiệm đảm bảo rằng người hâm mộ tiếp tục quay lại.
Tại SEA Games 32 ở Campuchia, chính phủ Thái Lan từng chi ra 106 triệu baht (hơn 720 tỉ đồng) để giúp các VĐV có sự chuẩn bị tốt nhất, giành thành tích cao tại đại hội.
Điều này cho thấy thể thao Thái Lan luôn coi trọng đấu trường khu vực. Tuy nhiên, sự khác biệt đó là thể thao nước này không xem mục tiêu giành huy chương ở SEA Games là tối thượng. Họ hướng đến thành tích tốt nhất ở các môn thi, từ đó sẽ có những đánh giá cụ thể việc cần đầu tư hơn nữa để hướng đến đấu trường cao hơn là Asiad và Olympic.
Sự đánh giá này dựa trên năng lực VĐV, khả năng thành công, sức hút và nền tảng của sự kế thừa lâu dài môn thể thao. Thể thao Thái Lan không đầu tư một cách dàn trải mọi môn thi để cố gắng giành lấy nhiều huy chương, mà chỉ tập trung những môn quan trọng nằm trong chương trình thi đấu ở Asiad và Olympic. Đây cũng là lý do tại SEA Games 33 ở Thái Lan năm 2025, Cơ quan thể thao Thái Lan (SAT) từng đề xuất chỉ tổ chức các môn ở Asiad và Olympic, giảm đáng kể các môn không nằm trong lịch trình thi đấu của hai giải hàng đầu này. Việc đầu tư này đến nay đang mang lại hiệu quả cho thể thao Thái Lan.
Tại Asiad 19, thể thao Thái Lan dẫn đầu khu vực với 12 HCV. Trong đó, các môn trọng điểm là thế mạnh và được đầu tư lâu dài của thể thao nước này đều bảo đảm có huy chương, đó là cầu mây (4 HCV), taekwondo (2 HCV), golf (2 HCV) hay đua thuyền (3 HCV)... Nhưng một số môn quan trọng khác như bóng đá, điền kinh và bơi, thể thao Thái Lan vẫn chưa đạt thành tích như kỳ vọng.
Bơi lội là môn được thể thao Singapore đầu tư rất lớn, vì đây là môn thế mạnh của họ lâu nay (thắng gần như tuyệt đối ở mỗi kỳ SEA Games gần đây). Kình ngư Joseph Schooling, người đoạt HCV Olympic đầu tiên cho thể thao Singapore, cũng nằm trong chương trình này. Nhưng bên cạnh đó, VĐV này còn có những nguồn lực và sự hỗ trợ từ cha mẹ của mình. Tại Asiad 19, bơi lội Singapore thi đấu không thành công (chỉ đoạt 1 HCB) do trong thời gian chuyển giao lực lượng. Kình ngư Schooling đoạt 2 HCV ở Asiad 18 cũng không tham dự. Nhưng bù lại, bơi lội Singapore đang có lứa VĐV trẻ và đầy hứa hẹn, sẵn sàng hướng đến Olympic 2024 như Teong Tzen Wei, Gan Ching Hwee, Jonathan Tan, Letitia Sim…
Thất bại ở bơi lội, nhưng sự đầu tư đúng đắn của thể thao Singapore cho nữ VĐV điền kinh Shanti Pereira đã mang lại quả ngọt là 1 HCV và 1 HCB ở nội dung chạy 200 m và 100 m nữ. Shanti Pereira được tập trung đầu tư lớn, sau khi cô đoạt cú đúp HCV 100 m và 200 m tại SEA Games 32, cũng như trước đó đoạt HCV ở SEA Games 31 tại VN ở nội dung 200 m.
Việc tập trung đầu tư các môn quan trọng và thế mạnh lâu nay cũng giúp thể thao Malaysia và Indonesia duy trì thành tích ổn định tại đấu trường Asiad. Như thể thao Indonesia đoạt 7 HCV ở Asiad 19, trong đó có đến 2 HCV ở môn bắn súng, bên cạnh các HCV của môn xe đạp địa hình, cử tạ…; còn Malaysia, chỉ riêng môn chủ lực squash đã đoạt đến 3 HCV.
Tập trung vào sân chơi Olympic
Cơ quan thể thao thành tích cao của Singapore từng được duyệt chi khoản kinh phí lớn, khoảng 75 triệu USD (hơn 1.760 tỉ đồng) cho kế hoạch đào tạo VĐV hướng đến Asiad và Olympic.
Còn Chính phủ Malaysia đã phân bổ 72 triệu Ringgit Malaysia (12,4 triệu bảng Anh/15 triệu đô la/14,3 triệu euro) ngân sách năm tới cho thể thao nhằm theo đuổi mục tiêu giành HCV Olympic đầu tiên tại Thế vận hội Olympic mùa hè Paris 2024.
Thể thao Malaysia đã giành được 13 huy chương trong 17 lần tham dự Thế vận hội Olympic mùa hè nhưng chưa từng có VĐV nào có thể đứng trên bục vinh quang cao nhất.
Thủ tướng Datuk Seri Anwar Ibrahim đồng thời là Bộ trưởng Tài chính, cho biết 20 triệu Ringgit Malaysia (3,4 triệu bảng Anh/4,2 triệu đô la Mĩ/3,9 triệu euro) đang được đầu tư vào sáng kiến “Đường tới HCV”.
Chương trình “Đường tới HCV” được triển khai vào tháng 3 với mục đích hỗ trợ để các VĐV giỏi nhất của Malaysia có thể giành huy chương ở cấp độ cao nhất. Một nhóm gồm 18 VĐV hiện đang tham gia Road to Gold, cùng với các đội khúc côn cầu quốc gia.
Thủ tướng Datuk Seri Anwar Ibrahim gọi, những người đã mang lại vinh quang cho đất nước tại Đại hội thể thao châu Á Hàng Châu là những người hùng của đất nước. Thể thao là nền tảng quan trọng hướng tới xây dựng tình đoàn kết giữa người dân Malaysia. Sự khác biệt về chủng tộc và tôn giáo, sự đa dạng không hề làm giảm tinh thần thể thao.
Trong khoản kinh phí 72 triệu Ringgit Malaysia nêu trên, 12 triệu Ringgit Malaysia (2 triệu bảng/2,5 triệu đô la Mĩ/2,3 triệu euro) sẽ được đầu tư vào Hội đồng thể thao quốc gia. Số tiền này sẽ dành cho các chương trình đào tạo và chuẩn bị cho VĐV hướng đến Thế vận hội Olympic mùa hè Paris 2024 cũng như hỗ trợ cho các vận động viên Paralympic. 50 triệu Ringgit Malaysia (8,6 triệu bảng Anh/10,5 triệu đô la/9,9 triệu euro) được dành để bảo trì và nâng cấp các cơ sở thể thao trên khắp đất nước.
Thủ tướng Datuk Seri Anwar Ibrahim chia sẻ thêm rằng Chính phủ cũng sẽ tiếp tục cung cấp khoản tài trợ tương ứng trị giá 50 triệu MYR để khuyến khích các tổ chức thể thao tổ chức các sự kiện thể thao uy tín.
Cũng theo Thủ tướng Datuk Seri Anwar Ibrahim, chính phủ sẽ tiếp tục mở rộng các chương trình thể thao và giải trí cho người dân, bao gồm các chương trình bơi cho trẻ em, người khuyết tật và người già thuộc các gia đình kém may mắn. Việc tổ chức các hoạt động thể thao, giải trí giúp người cao tuổi năng động và khỏe mạnh cũng sẽ được tăng cường.
Malaysia tự hào giành được 8 HCB và 5 HCĐ kể từ lần đầu tiên ra mắt Thế vận hội Olympic tại Melbourne 1956. 9 trong số 13 huy chương của Malaysia thuộc về môn cầu lông, môn thể thao được coi là cơ hội tốt nhất để giành được tấm HCV.
TTTT-TT