Việc Quốc hội xem xét, thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa ngay trong kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI cho thấy sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo Đảng, Nhà nước đối với lĩnh vực vốn được xác định là nền tảng tinh thần của xã hội. Đồng thời, điều này cũng thể hiện sự chủ động, kịp thời của Quốc hội, Chính phủ trong việc thể chế hóa các chủ trương, đường lối lớn của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Với đại đa số đại biểu tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về phát triển văn hoá Việt Nam
Theo Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh, Nghị quyết đã quán triệt và cụ thể hóa đầy đủ các quan điểm, mục tiêu của Nghị quyết 80; bám sát chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam. Trọng tâm của Nghị quyết là xây dựng các chính sách then chốt nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn tồn tại lâu nay, tạo cơ chế đột phá để khơi thông nội lực, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển văn hóa.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, Nghị quyết khi được Quốc hội thông qua sẽ có tác động tích cực khơi thông các nguồn lực cho phát triển văn hóa, tạo khuôn khổ pháp lý quan trọng để Chính phủ quy định cụ thể và có thể điều chỉnh linh hoạt, kịp thời khắc phục, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đạt được các mục tiêu nhiệm vụ mà Nghị quyết 80 đề ra.
Thực tế cho thấy, dù giữ vai trò nền tảng tinh thần của xã hội, văn hóa trong nhiều giai đoạn vẫn chưa được đầu tư tương xứng. Nguồn lực tài chính còn hạn chế, cơ chế chính sách thiếu đồng bộ, chưa tạo được động lực đủ mạnh để thu hút xã hội tham gia. Trong bối cảnh đó, việc Nghị quyết quy định Nhà nước bảo đảm chi cho văn hóa hằng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước và tăng dần theo yêu cầu phát triển được xem là bước tiến quan trọng, tạo nền tảng tài chính ổn định cho lĩnh vực này.
Song song với nguồn lực từ ngân sách, Nghị quyết mở rộng không gian huy động nguồn lực xã hội thông qua các chính sách ưu đãi đối với tổ chức, cá nhân đầu tư vào các cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa; phát triển hạ tầng văn hóa số; xây dựng các thiết chế văn hóa hiện đại và ứng dụng công nghệ cao.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hoá Việt Nam
Nghị quyết nêu rõ, ngày 24/11 hằng năm được xác định là “Ngày Văn hóa Việt Nam”; người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương theo quy định. Vào dịp này, các cơ sở văn hóa, thể thao công lập thực hiện miễn hoặc giảm phí, lệ phí tham quan theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Đồng thời, khuyến khích Nhân dân, đặc biệt là thanh niên và trẻ em, tích cực tham gia các hoạt động văn hóa trong các ngày lễ lớn của dân tộc và đất nước.
Nghị quyết cũng quyết nghị các nội dung quan trọng gồm: cơ chế, chính sách thu hút nguồn lực đầu tư phát triển văn hóa; cơ chế, chính sách bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số, nghệ thuật dân gian, nghệ thuật truyền thống, bảo vật quốc gia và cổ vật quý hiếm; chính sách đãi ngộ, phát triển tài năng, nhân lực đặc thù trong lĩnh vực văn hóa, thể thao; cơ chế đặt hàng, khoán chi đối với hoạt động sáng tạo văn hóa sử dụng ngân sách nhà nước; cùng với đó là quảng bá, xúc tiến, phát triển sản phẩm và thị trường công nghiệp văn hóa Việt Nam.
Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh đã trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết. Quá trình hoàn thiện dự thảo nhận được nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của các đại biểu Quốc hội, cơ quan thẩm tra và các bộ, ngành liên quan. Sự thống nhất cao giữa Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội là cơ sở quan trọng để Nghị quyết được thông qua với tỷ lệ tán thành lớn.
PV, Ảnh: Báo Văn hóa